.
![]() |
| Foto - CJITL |
CJITL - Sabadu, 4 husi Fevereiru 2012
Polemika uja lian materna ou lian inan hanesan lian instrusaun prinsipál hodi hanorin alunus hahu husi Pre-Eskolár to’o Kuartu Anu Ensinu Básiku iha Distritu tolu: Lospalos, Manatuto ho Oecusse hetan preokupasaun mos husi estudante universitarius.
Tuir mai n'ee opiniaun sira ne'ebe CJITL halibur husi intervista semana ne'e;
Abilio Moniz, estudante Universidade Nasional Timor Lorosa'e iha UNTL Kampus Sentral, Fakuldade Agrikultura Departamentu Agro Ekonomia husi Distrito Bobonaru hateten ami sei preokupa hela politika implementasaun hateten; Konstituisaun Republika Demokratika Timor Leste artigu 13 alinea B hateten estadu valoriza no dezenvolve lian tetun no lian nasional sira seluk signifika katak estadu atu valoriza no dezenvolve lian nasional sira seluk hodi uza ba instrumentu komunikasaun ba prosesu formal liu-liu iha prosesu aprendijajzem tamba n'ee tenke uza lian tetum no portugues no laiha baze legal guvernu atu implementa lian materna ne’e ba prosesu estudu.
Tuir Moniz katak politika ida ne’e hanesan politika devide et empire signifika katak atu hafahe ita hodi haburas Sukuismu no rasismu i afeita mos ba unidade nasional.
Iha fatin hanesan Fidelia de Jesus estudante UNTL Fakuldade Siensia Edukasaun Departamentu Formasaun Professores husi Distrito Ermera hateten; tuir konstituisaun RDTL katak lingua instrusaun ba ensino mak lingua portugues no lingua tetun entaun ita labele viola fali lei.
Nune'e mos Atanaziu de Araoju Senadu Jeral Universidade Dili - UNDIL Semester 7 husi Distritu Baucau hateten, “ami atu konvoka fatin hodi enkontro hamutuk kada reprejentante 13 Distrito hosi Professores i Sindikatu Professores nomos hosi ativista balun ne’ebe koalia kona ba ida ne’e ho klean liu tan i konserteza katak ami la konkorda ida ne’e sei hamate ita nia futuru i liu-liu ita nia jerasaun foun mai “ katak Atanajiu.
Hosi estudante Universidade Oriental Timor Lorosa’e – UNITAL, Jeraldu Belo da Costa Fakuldade Siensia politika Departamentu Relasaun Internasional Semester 3 hateten implementasaun lian materna hanesan estrategia politika ema kapitalista nian, oportunista,imperialista no kolonialista sira nian.
“Wainhira guvernu laiha resposta ami estudante Universitariu hotu atu halo atu halo konferensia pers i wainhira guvernu laiha responsabilidade ami halo asaun pasifika hodi hasoru sira” Belo hateten.
Hosi estudante UNTL, Manuela Lucia Correia Fakuldade Faspol Departamentu Siensia Guvermentais semester 9 hosi Distrito Liquica haktuir katak implementasaun ne’e sei kria diskriminasaun no hamosu etnikus organizasaun, grupu tanba labarik sira mai lori sira nia karakter ida ne’ebe mak mai hosi Distrito idak-idak ninian.
“Ami sei halo kanselamentu wainhhira implementa” estudante ne'e hateten.
Tuir Maria Rosa de Carvalho Estudante Universiidade da Paz - UNPAZ Departamentu Relasaun Internasional Semester 3 hosi Distrito Manatutu hato’o nia preokupasaun ba politika implementasaun lian materna katak mesmu maromak ka diabu ne’ebe mak iha mundu nia mos hakruk ba lei i respeita ba konstituisaun i ita moris iha lei nia okos no laiha ema ida mak iha leten so lei mak sai hanesan komandante supremu para manda sidadaun hotu-hotu kualker atividade estadu nian i kualker programa estadu nian .
“Ami ezije nafatin katak tenke kansela tanba laiha baze legal atu implementa tenke esklarese no justifika ba publiku” estudante ne'e apela.
Antes ne'e iha Sexta loron 27 Janeiru liu ba, sociedade civil halo protestu makas hodi tuda surat tahan ba Kirsty Gusmao nia oin bainhira partisipa iha Workshop konaba politika lian inan iha auditoriu UNTL, Liceu, Dili.
Bainhira Xanana Gusmao, Primeiru Ministru RDTL fila husi vizita trabalho ba Indonezia, Qatar no Alemaun, nia hateten katak tuda surat tahan ba Kirsty Gusmao ne'e signika katak tuda ba nia oin, no Gusmao husu ba se deit mak kontra politika lian materna atu ba hasoru nia hodi nia bele esplika liu tan saida mak unidade nasional no diskriminasaun.
To'o noticia ne'e hatun polemika ne'e kontinua hahu no seidauk iha desizaun final husi Ministeriu Edukasaun atu kansela ou kontinua projeitu pilotu ne'e. (CJITL)
.


0 comentários:
Enviar um comentário