Segunda-feira, 19 de Dezembro de 2011

Osan Estadu La Bele Fakar Ba Partidu Kiik

.

Josefa Parada - SUARA TIMOR LOROSAE

DILI - Prezidenti Republika, Jose Ramos Horta, husu ba governu atu labele fakar osan arbiru ba grupu kiik oan sira nebee hatete sira nia aan henesan partidu politiku.

“Kada vez grupu ida mosu hateten, ami Partidu Politiku, ami hakarak partisipa iha eleisaun , ami mos hakarak apoiu finanseiru. Em vez loke kios, Restaurante ka Bengkel, maibe loke fali partidu. Hau hateten nunee, tanba favor ita labele halimar ho partidu politiku, see lae, povu sei la fiar sistema politiku,” deklara PR Horta iha Centru Convensaun Dili, Kuarta (14/12).

Tuir Horta, partisipasaun eleitoral kada vez menus, iha rai barak nunee, kuandu eleitoral la fiar politiku sira entaun sira komesa boikota hodi la partisipa.
“Hau la temi nasaun sira nee nia naran, maibe ita hatene iha rai barak iha demokrasia mos maibe la hatudu dalan diak ba ekonomia ka situasaun, ita komesa lakon kredibilidade. Ida nee perigozu tebes, tanba sistema Politiku Demokratiku monu. Needuni hau apelu ba partidu sira hotu atu halibur malu hamutuk ba eleisaun nudar grupu,” nia apela.

Horta mos hanoin katak, diak liu dissolve tiha partidu kiik sira nebee foin mak harii, hodi tama fali ba partidu seluk.

“Dessolve tiha ita nia partidu nebee foin hahu nee, oferese aan negosia tama deit ho partidu seluk, nee hau nia sujestaun. Kandidatu ba PR mos barak. Hau hateten, nee laos katak hau hirus, hau seidauk hateten aan atu kandidatu ka lae, balun hakarak tebe monu ona hau nia kadeira, hau la hateten tanba ida nee,” hateten Nia.
Horta haktuir, iha 2007 kandidatu balun simu osan maibe la halo kampanha, sira ba deit Domingu ka Kinta feira iha Merkadu Ainaro no Hatubuiliku. Iha Bekora, tia sira nebee faan modo no ikan koalia ho sira nee, sira nia kampaña dadaun ona.

“Entaun hau fo ideia ba Parlamentu poder ezekutivu, subsidiu atu ba partidu no kandidatu ba Prezidenti diak liu fo deit hanesan 30% hahu, depois manan kadeira ruma entaun entrega restu previstu iha lei. Nee mos aplika ba kandidatu prezidensial, sira nebee liu iha segunda ronda, entaun simu subsidiu, sira nebee fo persentazen ba 1 ronda ho 2 ronda maka simu,” nia sujere.

Xefe Estadu nee hasai ida nee para disiplina, see lae fahe osan arbiru deit. “Hau la kritika ita boot sira nebee foin harii partidu, tamba nee direitu. Ita boot sira hirus, hau hakruuk husu deskulpa, maibe hau hanesan Prezidente Republika no nudar sidadaun, hau tenki hateten sai lia prekupasaun ruma ba iha ida nee,” hateten Nia.
PR Horta dehan, sujestaun nee atu rona ka lae la rona, nee kestaun seluk. Maibe hanesan PR, nia preukupasaun maka ida nee, see hakarak Governasaun ho Estabilidade iha 2012 too 2017, alende komitmentu ba Dame ba Não violensia, tenki haree mos oinsa maka bele hetan ho Governu Maioria, laiha Partidu ida maka manan maioria klaru, tenki halo koligasaun. Koligasaun iha rai hotu defisil tebes atu halo jestaun, pior liu sira nebee la hetan kadeira ida karik, maibe hetan votus rihun balu, maibe la sufisiente hetan kadeira rua, signifika votus nee fakar tiha.

See partidu 15 maka tama Parlamentu tanba la hetan votu sufisiente bele dehan soe tiha ona votus rihun atus lima karik. Iha eleisaun 2007 votus 70 mill ba partidu sira nebee maka la tama iha PN.

“Needuni hau nia apelu maka nee, see ita hakarak Estabilidade no Boa Governasaun, ita tenki haree oinsa ita hotu kontribui, fo ita nia tempu, tanba fulan barak sei iha oin halo dialogu para evita mai iha eleisaun nudar partidu ida deit ka bloku partidu dalan ida. Nunee labele iha dipersaun ba votus barak tebes,” tenik Horta. jin
.

0 comentários: