Eleisaun Direta FRETILIN Lao Susesu “Observador Internasional: FRETILIN fo Ezemplo Diak Ba Demokrasia”

.

Jornal INDEPENDENTE - Segunda, 22 Agustu 2011

Dili-Eleisaun direta ba Prezidente no sekretariu Jeral Partidu FRETILIN iha 20 agustu 2011, semana kotuk, lao susesu hetan aprtisipasaun masimu husi militante sira.

Eleisaun ne’ebe komesa tuku 07:00 to’o tuku 16:00 ne’e hetan Partisipasaun masimu husi militante sira hodi tuir votasaun ba kandidatu uniku lideransa FRETILIN, Francisco Giterres “LU-Olo” ba kargu Prezidente no Dr Mari Alkatiri Ba kargu sekretariu Jeral Partidu FRETILIN.

Molok eleisaun FRETILIN halo prediksaun katak, militante Partidu nian hamutuk nain 150,000 mak sei partisipa iha eleisaun ida ne’e, maibe hafoin eleisaun, rezultadu hikus kona ba numeru ne’e seidauk bele anunsia tamba rezultadu festa demokrasia husi distritu sira seidauk tama hotu.

Eleisaun istorika ba FRETILIN ne’e partisipa mos observador husi partidu rua iha Indonesia, Partau Keadila sejahtera (PKS) no Partai Demokrasia Indonesia-Perjuangan (PDI-Perjuangan) nomos FRELIMO husi Mocambique.

Iha observasaun ba iha fatin votasaun balu iha kapital Dili, observador sira haree dereitamente prosesu eleisaun direita ne’ebe militante no lideransa FRETILIN halo.

Alkatiri ne’ebe tuir votasaun iha Farol, Dili, hatete prosesu eleisaun ba lideransa partidu nudar direitu ida husi militante ida-idak hodi hili tuir nia hakarak no sentimentu ba partidu.

“Militante iha direitu no dever, eleisaun ne’e hanesan militante goza nia direitu inklui nia dever,” nia dehan.

Tuir observasaun ida husi PDI-Perjuangan, Saiful Bahri dehan Militante FRETILIN iha antusiasmu maka’s hodi fo sira nia votus ba lideransa Partidu nian.

“Orgulhu bot baa mi observador mak militante sira iha prinsipiu ne’ebe forte hodi partisipa iha prosesu demokrasia,” Bahri dehan.

Nia dehan, militante sira senti iha responsablidade bo’ot tamba maske balu hasoru situasaun difisil hanesan alezadu, isin rua, no balun oan sei nurak maibe ho kontenti ba tuir votasaun.

“Ami hare’e povu Timor-Leste, espesialmente Partidu FRETILIN iha antusiasmu maka’as hodi tuir no partisipa hodi fo nia votus liu husi sistema ne’ebe demokrasia tebes,” nia dehan iha CCF, Sabadu (20/08).

Tan ne’e tuir observador PDI-Perjuangan ne’e dehan,”inisiativa atu halo mudansa iha partidu laran ba sistema tomak mosu husi militante nia hanoin laos deit husi lideransa partidu nian,” nia dehan.

Konaba kandidatu uniku ba lideransa FRETILIN, Bahri dehan,” hau hanoin prosesu ne’e demokratiku, tamba iha boletin de votu iha fatin tolu katak, ida ba kandidatura, ida ba militante ne’ebe kontra kandidatura, no seluk mos libre atu vota nolu ka la hili parte rua ne’e,” nia akresenta.

Taufik R. Widjaja, observador husi PKS, dehan sistema eleisaun dereita ne’ebe FRETILIN hatudu katak partidu ne’e iha duni Prinsipiu hodi hari’i no hametin demokrasia iha nasaun foun ida ne’e, tamba nia dehan kompara ho PKS iha Indonesia eleisaun hili deit husi lideransa partidu nian, liliu iha nivel nasional, maibe deferenti maka’as ba FRETILIN tanba prosesu ne’e nakloke ba militantes sira, ne’ebe rejistu ona iha diretu ne’ebe hanesan.

“Ne’e hatudu lideransa FRETILIN iha brani atu implementa sistema ne’e tamba FRETILIN husik militante tomak deside FRETILIN nia distinu, ne’e orgulhu bo’ot ba FRETILIN liliu nia lideransa,” haktuir nia tan, tan ne’e eleisaun direta refere sai ezemplo ba partidu sira seluk, inklui partidu sira seluk iha nasaun vizinu,” hatutan nia.

Hanoi hanesan reforsa husi observador husi PKS katak demokrasia sai baze fundamental ida ba Partidu FRETILIN atu hasoru situasaun ne’ebe defisil.

Ne’eduni ho eleisaun ba lideransa partidu ne’ebe atu lao ba iha futuru, liliu eleisaun jeral iha 2012 FRETILIN iha ona esperensia no baze ne’ebe metin ona hodi hasoru.

Nune’e mos Arnold Yansen da Gomes observador husi PDI-Perjuangan haktuir sistema eleisaun ne’ebe FRETILIN halo hanesan dalan ida atu testu bo’ot ba nia lideransa atu lidera partidu no nasaun bainhira militante maioria mak fo nia apoiu.

Tuir data ne’ebe mak termina ona katak, rejultadu final ba eleisaun ne’e sei anunsia iha 4 setembru maibe antes ne’e mos parte KNPO sei anunsia nia rejultadu provizoriu ba publiku.

.