MAUBERE TASI deixou um comentário em, " Kirsty Gusmão explica estratégia nacional para a educação"
A língua que falamos é o fator mais decisivo na construção da nossa estrutura mental.
Ao fim de cinco anos de utilização exclusiva das chamadas "línguas maternas" com toda a pobreza de vocabulário que estas encerram, a ginástica mental que tem de ser feita pelas crianças para poderem assimilar uma língua muito mais rica que a sua "língua materna" passará a ser um sacrifício tão grande que acabara por encorajar as crianças a fugirem das escolas.
As chamadas "línguas maternas" tornam-nos diferentes uns dos outros, separa-nos, divide-nos e tornam-nos estrangeiros dentro do nosso próprio país.
Se não há professores suficientes para ensinarem o português, será que haverá professores para ensinar as "línguas maternas"?
Se não há livros de ensino em português ou tétum em quantidade e qualidade suficientes, será que haverá dinheiro para criar livros para o ensino das " línguas maternas"?
Continuem assim como querem e não tardara que um oriundo da "artea Mambae" passará a ser estrangeiro na "area Fataluku" etc...
Essa de considerarem o tétum o equivalente a uma língua materna para Díli só pode pairar na cabeça de loucos e loucas!!!...
Vai ser lindo, vai!!!
.
A língua que falamos é o fator mais decisivo na construção da nossa estrutura mental.
Ao fim de cinco anos de utilização exclusiva das chamadas "línguas maternas" com toda a pobreza de vocabulário que estas encerram, a ginástica mental que tem de ser feita pelas crianças para poderem assimilar uma língua muito mais rica que a sua "língua materna" passará a ser um sacrifício tão grande que acabara por encorajar as crianças a fugirem das escolas.
As chamadas "línguas maternas" tornam-nos diferentes uns dos outros, separa-nos, divide-nos e tornam-nos estrangeiros dentro do nosso próprio país.
Se não há professores suficientes para ensinarem o português, será que haverá professores para ensinar as "línguas maternas"?
Se não há livros de ensino em português ou tétum em quantidade e qualidade suficientes, será que haverá dinheiro para criar livros para o ensino das " línguas maternas"?
Continuem assim como querem e não tardara que um oriundo da "artea Mambae" passará a ser estrangeiro na "area Fataluku" etc...
Essa de considerarem o tétum o equivalente a uma língua materna para Díli só pode pairar na cabeça de loucos e loucas!!!...
Vai ser lindo, vai!!!
.

10 comentários:
I think we should stop politicising and conflating the issue of education.
Basic education is essential for for the preparation of quality human capital. More than that, basic education is a fundamental right for every East Timorese. The state has a duty to make sure that every East Timorese has access to quality basic education.
I am East Timorese and I am a strong supporter of the adoption of Portuguese as one of its official languages. I also support the thesis that the Portuguese language is part of our identity. However, what is the point of having this official language and identifying with it the people can hardly speak? And why don't people speak or use it in a practical way? The school children can hardly write or construct a simple sentence. Has any of you tried to engage a young East Timorese in a meaningful conversation in Portuguese?
Our basic education is in a mess. School children perform poorly in literacy and numeracy. Many of them cannot even read or write despite having completed the first 3 years of education. Whose fault is that?
One of the blames obviously lays in the inflexibility in the system itself. The policy choice of the language of instruction, the inflexibility, the politicking, all have contributed. How can you teach first graders to read and write in Portuguese when teachers can hardly read and write in Portuguese? When the teachers have no command of this language? To put it bluntly, the blind is leading the blind. We existing policy has been at work for nearly 10 years with no result. I don't we can afford to continue with the existing policy and sacrifice another generation of ill educated population.
The teaching basic reading and writing in the child's maternal language is more effective and practical and more democratic. People who like to politicise this issue and use the above argumentation are choosing to be blind to the facts and do not have the interest of childhood education at heart. They should at least do a little research before coming with these sorts of nonsense.
Whether the Portuguese language ultimately survives as an official language will depend on how practical will this language be to the entire population. This is completely a separate issue and requires a different policy intervention. Basic literacy for children is another
and is more pressing than forcing people to speak Portuguese. If there is a better method to teach children to read and write more effectively, then this method should be used.
Caros Timorenses,
No Brasil existem 2 milhões de Japoneses, com a lingua materna em Japonês, nunca ninguém se lembrou de ensinar nas escolas do estado Japonês. O estado decidiu que a educação é em Português por isso as pessoas respeitam a vontade do estado. Os Japoneses se se querem integrar na sociedade Brasileira aprendem o Português e não existem espinhas.
Aqui todos querem ser politicos por isso cada um faz o que quer. Dado que a população Chinesa está a crescer todos os dias o Mandarim também tem que fazer parte das linguas maternas Srª. Kristy?? O estado vai ensinar em Chinês, não pode haver descriminação pelas minorias!!!
Beijinhos da Querida Lucrécia
INDONESIA IHA "BAHASA DAERAH" ATUS BA ATUS.TANBA "BAHA DAERAH" BARAK HANESAN NE'E RAS MOS OI-OIN DEIT MAK SUSAR ATU HARII NASAUN INDONESIA NEBE'E HAKARAK BOLU AN "NEGARA KESATUAN REPUBLIK INDONESIA' ATU KONTRA "NARA FEDERRASI" TUIR BELANDA NIA HAKARAK. TANBA NE'E JOVEN SIRA HAL JURAMENTO ATU HAMETIN "NEGARA KESATUAN" BASEIA BA PRINSIPIU " SATU BANGSA, SATU TANAH AIR, SATU BAHASA"( NASAUN IDA, RAI IDA, LIAN IDA). AGORA, SENHORA KIRSTY NO NIA MALUK SIRA HAKARAK HARII FALI IDENTITAS OI-OIN IHA RAI TIMOR. iDA NE'E HANESAN ATU FAHE FALI TIMOR SAI NASAUN OI-OIN, RAI OI-OIN NO LIAN OI-OIN. aMI POVU KIIK HARE'E IDA NE'E SALA ONA. HAKARAK HANESAN NE'E DUNI KA TANBA BEIK MAK HALO SALA HANESAN NE'E?
TIMOR OAN SA IDA MAKA HALO FALI KOMENTARIU IHA LIAN INGLES NE'E...lABELE HAN MATAK AMI HANESAN NE'E!!!
Apliquem o mesmo metodo de ensino da "lingua da corrupcao" ao portugues e ao tetum e vao ver que se aprende depressa.
Tio Patinhas
To Anónimo 18 Aug, 14:17
First, i would like to thank to my middle class parents that always give me the incentive to learn foreign languages since a very early stage, so I can be here speaking to you in a language - english - that is NOT my mother language.
Second, the cause-effect made between mother-language instruction and good basic education is fallacious and hides many other aspects, like socio-conditions of the students.
Third, you say you defend portuguese language (by the way, where is tetum?)as part of timorese culture. Then, in my point of view, you correctly speak about forcing people to speak portuguese, and the difficulties of speading this european language. Then you should also defend the presentation of proposals to spread portuguese language too!(and, by the way, and even more important, tetum...) If you don't, then your statements are shallow about portuguese language and I can fallaciously make a cause-effect thinking by saying you want to erase portuguese language with the excuse of sole children's benefit.
Fourth: tetum is not a widespread language, maybe because teachers in suko are already teaching in their mother tongues. maybe that is also one of the reasons why the Timorese education system is such a mess.
Fifth: language is politics too.It's about power, not only of elites but of those that want to be part of the construction of a nation. Don't try to make language an «asseptic» thing. It was not during colonial times, it was not during javanese occupation, it is not in independence time, where there is a Parliament to produce decisions on this matter.
Fifth: maybe ten years is not enough to see progresses. what were the malae experts doing ten years ago, did they teach well the teachers on tetum and portuguese? Maybe that's what is failling.
Sixth: Why the survival of portuguese is a completely separate issue? Doesn't it have to do with identity of a people? Or you support a policy that, for the so-called sake of the children and the next generation will produce the erradication of portuguese in the medium term, if people like you don't take the stage to spread portuguese as a timorese language? Your vision of well-being of children and their education is a little bit restrictive and selective, I must say.
Seventh:Please, don't assume that people that don't share the same opinion as you are not doing any reasearch (the polite way of calling ignorant). Maybe I've research this subject as much as you (World Bank, UNESCO documents, all available in Mana Kirsty's blogue). I also observed, live, the school situation in various parts of Dili. My opinion is based on what I've read, listen and though about. Please, don't use the «ignorance» argument with people that have the same opinion as I. Just refutate, argument by argument. Maybe we can reach some valuable conslusion. (I din't state I am against mother language instruction.I consider that this Mana Kirsty's program for Timor-Leste is ill-conceived, badly adapted to local context and leads to marginalization of tetum and portuguese, at least at this stage.)
Eight. This all debate is also about identity. I recommend you to read the thoughs of saudoso Konis Santana on languages. Insightful, comming from a great man that is a hero, and founder of the great Timorese Nation.
Last but not least:
As a Timorese, I wonder if your mother language is as good as your english. ;-)
"Ao fim de cinco anos de utilização exclusiva das chamadas "línguas maternas" com toda a pobreza de vocabulário que estas encerram,"
E' so disparates!! As linguas maternas sao mais ricas que o tal chamado "Tetun-Prasa" que e' oficial.
O Tetun-Prasa foi uma lingua adoptada para o comercio entre os timorenses e portugueses devido a sua simplicidade e facilidade de aprendizagem.
O proprio Tetum-Terik (tetum original e uma das linguas materna) e' mais complexo e rico que o Tetum-Prasa.
Outras linguas maternas que eu conheco sao bem mais complexas e ricas que o tetun-prasa.
Portanto o 'maubere tasi' nao percebe nada nadinha daquilo que fala. So deve saber falar o tetum-prasa para escrever uma bacurada destas.
Parece que tambem nunca ouviu falar da unidade na diversidade.
E esta parolice de dizer que as diferencas culturais e linguisticas entre os timorenses dividem-nos e fazem nos sentir estrangeiros nas no nosso proprio pais so cabe numa cabeca pequenina.
Ai é? Então diga lá, sr anónimo das 01.07 de 19 de Agosto , como é que vai explicar a uma criança, em tokodede, o que é uma raíz quadrada, o sistema solar, o que é um combóio, um jacto ou um helicóptero sem recorrer a empréstimos de outras línguas ou a construções extensas que, no início, ninguém vai perceber?
De acordo, as línguas são riquíssimas mas essencialmente porque espelham a cultura de um povo e não há nada de mais belo, por isso não se podem perder. Mas, por razões de geografia e climatérias, os povos timorenses nunca puderam criar vocábulos de abstracção, não porque sejam burros, mas porque nunca se conseguiu atingir um número de homens em quantidade suficiente para haver divisão do trabalho e «libertar» algumas pessoas para o dito «trabalho intelectual»: a música, a escrita, a filosofia, a literatura (os gregos começaram a filosofar com a barriga cheia...). Os esforços eram (são...) concentrados na sobrevivência diária por isso muitas das línguas não criaram vocábulos ditos abstractos.
Este programa acaba por obrigar as crianças a olhar, durante quatro anos, para um mundo visto apenas da janela de suas casas,pelas lentes da sua língua que pode ter um vocabulário espectacular para descrever fases de crescimento do arroz mas que precisa de empréstimos para entender a ciência e tecnologia do mundo moderno. Pior fica se as crianças abandonam a escola precocemente: ficam «amarradas» às suas línguas maternas, não conseguem falar com os seus conterrâneos, e a ascensão social fica impossibilitada.
Estude-se as línguas locais profundamente (as 32 línguas e dialectos, sem excepção, para não criar sentimentos de desigualdade), criem-se gramáticas e livros de textos e depois falaremos de línguas maternas em instrução básica.
Línguas maternas, sim, este projecto, como está concebido, é que não.
'linguas maternas sim, este projecto como esta concebido e que nao"
Esta certo. A lingua materna deve ser estudada como parte de programas locais e nao como parte do curriculum nacional No curriculum do ensino basico, o portugues e o tetun eh que devem ser parte obrigatoria.
Programa ne signifika saida iha pratika lolos ?
Programa ne dehan katak labarik sira sei aprende iha sira nia lingua materna iha primeiro tinan 5eskola nian.
Ne signifika katak baen hira hahu programa ne, labarik sira ho tinan 5 to tinan 10 sei koalia deit, mambae, kaitehu, kemak, galoli, kai rui ho sira seluk tan ?
Lian tetun iha neebe ? Se argumento mak susar atu profesor sira labele hanorin diak ho lian portugues tamba sira rasik la koalia portugues didiak, nusa la introdus politika ne ho lingua tetun tamba lingua ida neebe profesor sira hatene no desenvolve neneik tia ona iha tinan 10/11 liu ba ?
Ho mos ho politika ne governo sei bele asegura katak profesor sira mos sufisiente atu hanorin iha lingua materna ida ida ho mos hakarak hela iha area neebe koalia duni lingua ne ?
Keta proponentes politika ida ne bele hatudu mos lista profesores hira mak koalia no pronto atu hanorin iha lingua materna e se sira la pronto preparasaun sira nia sei lori tan tempo hira ?
Propostas atu hadia sistemas edukasaun importante tamba iha duni problema barak no ita nia labarik sira sofre ho karensias oen oen neebe existe, maibe ne proposta ida neebe keta presisa explikasaun barak liu.
Querida Lucrécia,
A experiência dos japoneses no Brasil não tem nenhuma relevância a Timor Leste. Os antecedentes dos japoneses brasileiros foram imigrantes, os timorenses em Timor Leste, não.
Entanto, há 300 000 brasileiros no Japão, e muitos deles ainda não falam japonês - apenas português. Graça a eles, há mais falantes do português no Japão do que em Timor Leste, sem falar de Macau ou Goa!
Enviar um comentário