.
Díli, 12 jul (Lusa) -- O chefe da bancada parlamentar da FRETILIN, o maior partido da oposição em Timor-Leste, Aniceto Guterres, disse hoje que o Plano Estratégico de Desenvolvimento (PED) "tem de ser discutido pelo povo para ser consensual".
O plano "precisa de mais consultas e de uma consulta alargada a todo o povo. A consulta que Xanana Gusmão fez em 2010 não é suficiente e o PED não está suficientemente debatido pela Nação para ser um documento consensual", disse Aniceto Guterres à Lusa.
Antecedendo o lançamento do PED na reunião com os parceiros de desenvolvimento, que decorre em Díli, o documento foi aprovado pelo Parlamento Nacional por unanimidade por 38 deputados, mas com a ausência do plenário dos deputados da oposição, que abandonaram a sala.
Numa declaração política, a FRETILIN justificou a atitude dos seus deputados por não estar disposta a "apenas carimbar o plano de desenvolvimento nacional elaborado pelo Governo 'de facto' de Xanana Gusmão", sem que tenha sido dada oportunidade para os parlamentares o analisarem devidamente e emitirem as suas opiniões.
Aniceto Guterres lamentou que, apesar da postura da oposição em cooperar para discutir as questões nacionais, a Aliança da Maioria Parlamentar (AMP) que suporta o Governo "continua a não quer ouvir outras vozes que não a sua".
De acordo com Aniceto Guterres, o PED, ao planear a estratégia de desenvolvimento para duas décadas, "não compromete apenas o Governo, mas toda a Nação", pelo que "deveria ser suficientemente debatido pela sociedade civil e alvo de um consenso entre os partidos políticos, para poder ser implementado no futuro".
Outro deputado da FRETILIN e porta-voz do partido, José Teixeira, comentou que a digressão feita pelos distritos em 2010 por Xanana Gusmão não pode ser considerada uma consulta às populações locais, porque se tratou sim de uma "campanha política realizada cheia de controlo".
Confrontado com o abandono dos trabalhos parlamentares pela oposição, o primeiro-ministro, Xanana Gusmão, desvalorizou o facto, comentando que a aprovação pelo Parlamento foi um exercício de democracia e que nos regimes democráticos não se exige consenso para aprovar as leis, bastando mais de metade dos votos dos deputados.
Segundo o primeiro-ministro, não se trata de uma nova Constituição, essa sim assinada pelos 85 deputados da Assembleia Constituinte.
"O PED não é para fazer uma revolução na nossa terra", comentou.
MSO.
Lusa/Fim
.


14 comentários:
O plano "precisa de mais consultas e de uma consulta alargada a todo o povo.
Mas enquanto os denhores deputados da Fretilin andavam a fazer politica o governo passou 2010 a fazer essa mesma consulta.
Lembro-me que na altura a Fretilin ate acusou o PM Xanana a estar a usar a consulta para fazer campanha.
Ja se esqueceram?
Deixem-se de palermices.
Estao com medo do que? Que o plano va avante e o povo fique contente com o governo?
Ho keta beik! Nussa mak povo bele kontenti fali ho naukten sira ne'e? Imi hotu mak tauk FRETILIN tanba iha 2012 partidu ida ne'e mak povu ba hili!!! Imi hotu ba han assu nia tee.
O processo de consulta/socializacao em 2010 ate obteve cobertura qui no blog Timor Hau Nian Doben.
Polícia do distrito de Ermera e ex-FALINTIL guerrelheiros prontos para garantirem a segurança da socialização do PEDN
http://timorhauniandoben.blogspot.com/2010/06/policia-do-distrito-de-ermera-e-ex.html
-----------
Consulta sobre PEDN em Lequidoe, 17 Maio 2010
Ao terceiro dia da socialização do PEDN no distrito de Aileu
http://timor.mediacode.pt/
Estes sao so alguns exemplos da cobertura dada ao processo de conculta/socializacao do PEDN.
Os senhores deputados da Fretilin tem uma memoria muito curta quando convem.
ANICETO,VOCÊ É UM GRANDE NABO.NÃO SABIAS QUE O TEU PATRÃO ALKATIRI RECEBEU HÁ MESES UMA CÓPIA DESSE PLANO?O XANANA ENVIOU UM EXEMPLAR PARA O PR RAMOS HORTA,BISPOS,LIDER DA FRETILIN E OUTRAS INSTITUIÇÕES.NÃO TIVERAM TEMPO PARA LEITURA?O MACACO QUANDO NÃO SABE DANÇAR,DIZ QUE O CHÃO ESTÁ TORTO.O DIABO QUE VOS CARREGUE.
Este blog é uma maravilha.O pessoal critica mas está cá todo.
Vai para o Banana que te carregue!
Caiu a mascara ao deputado Aniceto Guterres!
Hahahahaha
A Fretilin so fala a toa. E' uma desgraca.
Aos senhores deputados da Fretilin exige-se mais seriedade.
Nao sao pagos para andarem a dormir.
Administrador do distrito de Aileu fala sobre PEDN, Terca 18 Maio, 2010
Na opinião do Administrador do distrito de Aileu, Martinho Matos, o Plano Estratégico de Desenvolvimento Nacional (PEDN), oferece oportunidades aos Administradores de cada distrito, caso elaborem o seu Plano Estratégico a nível do distrito. O Administrador daquela localidade ...
Primeiro-Ministro no sub-distrito de Aileu Vila, Terca, 17 Maio, 2010
Ao terceiro dia da socialização do PEDN no distrito de Aileu, o Primeiro-Ministro foi recebido pelos moradores, pelo Administrador do distrito e sub-distrito, chefes de suco, estudantes das escolas primárias e secundárias e a comunidade sub-distrito de Aileu Vila do distrito de ...
Consulta sobre PEDN em Lequidoe, Segunda 17 Maio
O Primeiro-Ministro, Kay Rala Xanana Gusmão, organizou, na passada sexta-feira, uma consulta sobre o Plano Estratégico de Desenvolvimento (PEDN) no sub-distrito de Lequidoe, do distrito de Aileu. Na área administrativa de Lequidoe, toda a comitiva do Primeiro-Ministro foi acolhida ...
http://timor-leste.gov.tl/?cat=9&an=1&page=39&lang=pt
Em 2010 S. Exa. o Primeiro-Ministro Kay Rala Xanana Gusmão atravessou o país, visitando pessoalmente cada um dos 65 sub-distritos de Timor-Leste com o intuito de discutir as oportunidades e desafios que se deparam à nação, realizando reuniões abertas para uma consulta inclusiva dos cidadãos de Timor-Leste. Desde o início foi considerado essencial que o PED fosse um plano timorense para o povo timorense; um plano “pertencente ao país” e cuja implementação fosse “liderada pelo país.”
Fretilin perdeu o comboio.
PM Kay Rala Xanana Gusmao, sira walk out tanba sira la kompreende konaba PDN 2002
Dili. Iha debate PEDN (Plano Estrategica Desenvolvimento Nacional ), ne’e oposisaun husi Partidu FRETILIN walk out husi Plenariu Parlamentu Nasional.
“PED ne’e kontinuasaun husi PDN iha tinan 2002, sira ohin sai ne’e la konese PDN2002. Sira la estuda PDN maka sira la komprende. Karik sira la le no tanba ne’e maka sira la hatudu boa vontade no necidade atu hadia”.
PDN 2002, fahe iha PN ida ne’e, la komprende ida ne’e, PED la hanesan ho planu Asaun ida ne’ebe maka Governu tenki hodi mai ható tinan-tinan iha parlamentu nasional hodi aprecia, debate no aprova. Neduni tenki liu duni husi procedimentu normal,maka hatun ba komisaun ida-idak iha PN, atu komisaun ida-idak ható parecer. PED ne’e ható ba parlmentu atu aprecia no aprova hanesan dokumentu politika ida,hateten Deputada Carmelita Moniz, husi bankada CNRT.
Haktuir tan PM Kay Rala Xanana Gusmao, ”Esbosu ka draf konaba PED ne’e entrega ona ba lideres sira hanesan Presidencia Republika, Bispos sira no lider oposisaun Mari Alkatiri.ida ne’e haruka ba lideres So president Republika maka haruka opinioens ka fo netikkomentariua ruma karik, restu lae”, dehan PM Kay Rala Xanana Gusmao.
PM Kay Rala Xanana Gusmao mos komenta katak halo politika La justu no la fair ita halo politika hanesan ne’e.Ami la apresenta PED tanba atu halo eleisaun maibe prazu ne’ebe estabelece ona iha kalendariu ne’ebe previstu tanba kestaun teknika konaba hakerek dokumentus ka kompila no harmonia dokumentus,neduni tempo maka la to’o hodi apresenta dokumentus mai PN”, dehan PM Xanana Gusmao.
Husi bankada Partidu FRETILIN, liu husi xefi bankada, Deputadu Aniceto Guterres katak,sira husu atu proposta ne'e hatun ba komisaun, "Tamba nee mak bancada FRETILIN ezigi katak PEDN baixa ba Kommissaun parlamentu nian hodi ida idak halo sira nia analisis no hatoo sira nia hanoin iha relatoriu kona ba impkatu iha sector idaidak. Bancada FRETILIN iha certeza tomak katak dokumentu nee ita tenke hare hanesan resultadu servisu ema nian, labele iha tendensia tau hare hanesan Biblia Sagrada, maske balun iha duni tendensia atu konsidera nunee duni. Dokumentu nee iha falhansu barak neebe bancada FRETILIn no ema seluk identifika tiha ona. Lolos komissaun sira mak tur hare no halo rekomendasaun (hare dekl.Bankada Fretilin,11/07/2011)".
PEDN 2011-2030 hanesan hatutan husi PDN2002 ne’ebe hakerek bazeia ba Dokumentus Visaun 2020 ne’ebe hakerek bazeia ba konsulta publika ne’ebe iha tinan 2001. Iha PDN2002, hakerek pajina 62 katak “tanba ida nudar planu ida bad ala uluk, tanba ne’e maka iha fulan Julho no Agosto tinan 2003 halo revisaun ba PDN”. Tanba Governu anterior la iha tempu no perioridade ba harii estadu, neduni iha Programa IV Governu Konstitusional aprova iha Parlamento Nacional iha fulan Setembru tinan 2007. Iha tinan 2009, Governu hahu halibur ministerius hotu-hotu,direktores jerais no nasionais sira hotu hodi halibur draft kada ministerius. Iha fulan tolu (janeiru, fevereiru no marsu) 2010, PM bolu kada ministerius no diretores sira hodi kompila hamutuk tama ba dokumentus ida. Hahu fulan Abril to’o fulan Setembru tinan 2010, halo konsulta PEDN ba sub-distritus 65 iha Timor-Leste laran tomak. Iha loron 30 fulan junho tinan 2011 Konseilu Ministru aprova dokumentus PEDN no dia 5 Julho submete ba PN. Loron 11 fulan Julho tinan 2011, Debate ba PEDN iha PN no sei apresenta ba Parceirus sira iha surumutuk TLDP iha Dili, 12.07.2011
ita povo la lika fiar ba critica hosi deputado fretilin aniceto guterres tamba Agora nee besik elicão 2012 partido fretilin lori buat sira nee mak hatun partido cnrt. Hanesan bispo baucau dehan sira beikten deit, tamba partido fretilin la iha: programa politico. Visão politica, idiologia politica, partido fretilin so hare fali partido sira seluk halao campanha partido fretilin gosta hatun, hanesan busa hafuhu laho. Quando mari alcateri ba halo campanha iha distrito sira nia hateten ami nee mak partido historico, ami ne mak luta ba timor leste independencia, ita boot sira la hatene katak mari alkateri iha portugal han diak, hemu diak.
Ba anonimu papagaiu AMP nian iha leten nee: hare hader ba fase tiha mataten nee mak depois mai muta sai bosokten sira nee iha nee. Keta halo demais naoksaun ba osan povo nian, depois osan lanu imi to'o koalia hanesan maufehuk tahek banana!
Kona fali ba PEDN, buat nee simples deit, kuandu dehan dokumentu importante no fundamental ba nasaun entaun pelo menos tenki lori fulan 1 ka 2 atu aprecia, debate, analiza, korigi buat balu no tau tan ideas para hadia dokumento nee iha haksesuk plenariu Parlamento Nasional nian. Maibe ida ne la akontese tamba Xanana hanoin kala ema hotu tenki hakruk ba nia hakarak entaun buat hotu hakarak obriga, halo lalais, aprova, hit liman no assina atu nunee nia bele uza hanesan aset no bandeira kampanha ba CNRT. Ida nee sa entaun ami sira iha FRETILIN dehan ba lohi bibidiuk sira iha AMP! Ba ami ho povo Maubere nee la hetan boy...hahahhaha!
Fretilin sei hamutuk ho povo atu lori imi hotu iha AMP ba hatur fali iha kadeira opozisaun nian hafoin eleisaun 2012!.
Bemvindu 2012, adeus AMP!
sira nebe fiar fretilin-alkatiri sei manan iha 2012 hemu tua sabu lanu hotu karik?
Hau hakarak deit haree imi nia oin wainhira Fretilin-Alkatiri hetan derrota makas iha 2012.
Enviar um comentário