Sábado, 2 de Julho de 2011

Distiñu GS Ladauk Klaru: “Posiblidade Ba Guvernu Foun Kontinua”

.

Husi: Manuel da Silva - Jornal Independente - Sesta, 01 Julhu 2011

Dili-Sekretariu Estadu Rekursu Naturais (SERN) Alfredo Pires hateten, guvernu kontinua nafatin haksesuk malu ho governu Australia, kompañia Woodside atu dada kadoras Greater Sunrise (GS) mai Timor-Leste tuir ejizensia povu nian.

Timor-Leste sei la muda nia politika atu dada kadoras GS mai iha rai ne’e, tanba Timoroan preparadu tiha ona atu bele produs ona mina no gas.

Hela fulan hirak de’it ona, Guvernu Aliansa Maioria Parlamentar (AMP) lidera husi Primeiru Ministru Xanana Gusmão atu remata, tratadu GS remata iha tinan 2013, nune’e fó posiblidade boot ba guvernu foun atu kontinua negosiasaun ne’e.

Maibe, dehan Alfredo ba Jornál INDEPENDENTE horsehik katak ne’e la signifika sira atu rende, Guvernu AMP sempre luta atu dada kadoras mai Timor-Leste to’o nia mandatu remata no intrega fali ba governu foun
seluk mai.

Nia dehan, se AMP la kleur ona guvernu mos sira sei intrega dokumentus negosiasaun GS kompletu ba guvernu foun atu kontinua, tanba asuntu GS ne’e kestaun nasional ba interese nasional no povu nian.

“Prosesu kona ba Pipeline kontinua nafatin, ita mantein nafatin mais ita tenki liu lai husi prosesu diskusoins, ho kompañha, ita nia vizaun boot, depois mak ita haree,” dehan Alfredo.

Parte tolu ne’e, tenke deskute hodi hatudu estudu ida ne’ebe mak diak, tanba distiñu GS la’os TL mak bele deside mesak.

Alfredo dehan, frakeza ida husi Woodside mak agora hasoru problema iha Australia katak projeitu ne’ebe kaer sira dada kadoras mina ba rai maran.

Tanba ne’e, tuir Alfredo opsaun Timor-Leste nian hodi dada pipeline ne’e di’ak liu no forte tanba iha argumentu teknikus, argumentus base legal, no komersialmente mos iha, duke opsaun Woodside esplora iha tasi leten.

“Agora argumentu ida ne’ebe ohin loron sira (Woodside) kaer metin mak dehan ita nia rai la seguru, dehan ita violentiku no ema baku hela de’it, maibé LNG iha fatin ne’ebé pregozu liu Timor Leste la’o hela, hanesan Iryan Jaya ho Papua Nova Guine mos lao hela,” dehan Alfredo.

Alfredo dehan, esforsu hotu agora nia halo maibe bainhira to’o nia mandate remata, guvernu foun bele kontinua hodi defende GS tamba asuntu mina ne’e asuntu nasional nian.

“Partidu ne’ebe mak manan iha 2012, povu la iha konfiansa ba partidu ne’ebé ha’u partensia bá, ami laiha problema, ha’u intrega dokumentus ba partidu ne’ebé sei mai atu kontinua esforsu ida ne’e,” dehan Alfredo.
.

3 comentários:

Anónimo disse...

Sr Alfredo, partidu seluk sei lakoi dokumentus negosiasoes AMP nian tamba imi nia negosiasaens laiha base. Kompanhia Woodside maski hakarak mai Timor Leste, Timor Leste laiha kondisoens basiku ba aguenta. Tuir PM Xamana Gusmao GS sei dada ba Betanu no sei hatama traballadores besik rihum atus ida resin nebe sei mai hosi Australia, Filipinas, Indonesia etc. Ne seidauk konta ho makinas, kaminetes, helafatin, dapur ka lavandaria ba ema sira ne. Ne parte nesesidade basiku, parte seluk hanesan be mos, eletrisidade, servisus saude no emergensia, estrada no pontes. Karik sr Alfredo sedauk hatene iha rai nasaun seluk hanesan Australia traballadores sira iha direitu basikus no mos iha medidas de seguransa (safety) buat hirak ne Timor Leste laiha, agora dadaun estrada deit mos ladiak mesa kuat bo'ot deit no dala ruma kotu tan. Sintina publiku ida mos laiha.
Sim sr Alfredo lalika entraga ba partidu seluk nebe sei manan, bainhira ita bo'ot sai lori dokumentus hotu ba. Diak liu tan sai agora kedas no husik hela ba mak partidu foun tama mak sei halo.

Anónimo disse...

Timor bele e Timor sei hetan.

lalika rona ba ema seluk nebe hakarak fan ita nia interese nasional hodi dehan "Timor Leste laiha kondisoens basiku ba aguenta."

Uluk mos ema barak dehan Timor nunka bele manan hasoru gigante Indonesia. Maibe lori tTimoroan nia ulun toos ho hanoin nasionalista mak ohin loron Timor manan duni independensia.

Sira nebe uluk prontu atu hakruk ba Indonesia mak agora koalia dehan Timor la aguenta lori GS ba rai laran.

Ema hanesan nee diak liu nonok tiha e lalika hanoin halo traisaun ba povo Timor.

Anónimo disse...

pessimista mak barak, nasaun nunka lao ba oin