Lisboa, 24 jun (Lusa) -- A aproximação a Timor-Leste das grandes empresas de energia do espaço lusófono vai juntar numa conferência, em Díli, a Galp Energia, a Petrobras e a Petrogal Angola, revelaram à lusa os organizadores do evento.
A conferência decorre entre 30 de junho e 01 de julho e é co-organizada pelo Parlamento timorense, pelo Governo de Timor-Leste e pela Galp Energia.
"Facilitar a aproximação a Timor-Leste das grandes empresas de energia do espaço da Comunidade dos Países de Língua Portuguesa" (CPLP) e "abrir novas perspetivas para o futuro para o setor da Energia em Timor-Leste", são os objetivos do evento, adiantou um assessor do Parlamento timorense.
A exploração e produção do Greater Sunrise - o campo de petróleo e gás natural do mar de Timor -- que tem estado envolto em grande controvérsia e negociações difíceis entre as autoridades timorenses e australianas, vai ser um dos temas em debate nesta conferência.
O tema será abordado no segundo dia, de acordo com o programa disponibilizado à agência Lusa pelos organizadores, depois de uma exposição a cargo do Presidente da Autoridade Nacional timorense do Petróleo, Gualdino da Silva.
A Galp Energia aposta forte nesta conferência com a presença em Díli do seu presidente, Manuel Ferreira de Oliveira, de Fernando Gomes, administrador com o pelouro internacional do negócio do petróleo, e ainda dos diretores das áreas de negócio de petróleo, gás natural, gás natural liquefeito e biocombustíveis.
.


2 comentários:
Eletrifikasaun nebe governo AMP propaganda katak sei lakan 24/7 nia rezultadu mak nee, sita
husi:http://www.laohamutuk.org/Oil/Power/10PowerPlant.htm
Iha relatoriu husi ELC Bonifica ba Janeiru 2011, hato’o deteriorasaun ne’ebe drastiku ba kualidade servisu, maske ritmu servisu aseileira oituan. Kontratu ida asina ona ho kompania Indonezia ida, Tehate, ba parte linha transmisaun husi Liquisa-Maliana-Suai-Cassa-Betano, hafoin negosiasaun ho DCP failha. Wartsila hahu’u servisu, no konvida EDTL atu haruka nia ema ba Finlandia no Italia iha Marsu atu observa fabrika ne’ebe halo teste ba jeradores tolu primeiru ne’e.
Iha kuotasaun balun ne’ebe hateten sai husi relatoriu Janeiru nian:
"[EDTL] la satisfas durante vizita ne’ebe halao ba iha substasaun Dili iha loron 20 Janeiru atu hare fatin ine’ebe nia kondisaun abandonadu."
"ho tendensia atual ami fiar katak Kontraktor la iha kapasidade atu tuir loron remata nian ne’ebe Ex.mo. Primeiru Ministru fo."
"Husi substasaun Liquisa to Substasaun Lospalos…. Laiha progresu substansial ne’ebe hatudu sai. Numeru tore ba Linha Eletrisidade iha parte norte ne’e iha 554, iha fin de Janeiru total tore 249 hari tiha ona, maibe tore sira ne’e barak mak falta iha parte balun, la kompeltu no presiza tempu adisional atu ba hare didiak liu tan.”
"Situasaun hare badiak, tantu kuantidade servisu ne’ei at liu tan no hetan implikasaun husi kualidade servisu ne’ebe halao. Servisu rehabilitasaun barak mak presiza atu halo no tamba ne’e tore sira ne’e labele konsidera kompletu ona."
"Kontrator hetan konvida dala ida tan atu foti asaun kona-ba trabalhadores Timor-oan hodi hetan treinamentu atu sai ema ne’ebe atu ba hari tore."
"Fiu kondutor nian iha sesaun tores 10 iha Hera-Manatutu hetan ona estragus at no presiza atu sobu no monta foun tan."
"Deteriorasaun maka’as ba kualidade servisu trabalhadores sira iha linha transmisaun, atu harii tore sira no dada fiu kondutor nian ne’e, sira halao ho maneira ida ne’ebe ita labele esplika ho liafuan ruma - at liu tebes - imajem sira ne’ebe sira produs nudar evidensia ba kualidade servisu nian hatudu katak trabalhadores sira ne’e laiha duni kualifikadu, dok husi n trabalhadores bai-bain. Kontrator hetan ona atensaun katak tore sira hotu ne’ebe hetan estragus no kondutor ne’ebe destroi ona Sei la hetan pagamentu, to’o sira halo reparasaun ne’ebe adekuadu. Konsultan hatudu ona kolaborasaun ba toleransia ho hanoin atu halao servisu lao lalais liu, maibe mos iha limitasaun ba toleransia nian…. Trabalhadores sira mak sei responsabiliza ba situasaun ida ne’ebe inkompetente no sei haruka fila ba Xina no sei troka mos."
"Sira ne’ebe atende enkontru ne’e [semana rua depois] mak Lideransa husi Ekipa Ema ne’ebe hari tores sira mos (molok ne’e, Konsultan mak husu) atu fo atensaun ida ne’ebe maka’as katak karik sira kontinua servisu ho kualidade at, entaun trabalhador sira hotu sei haruka fila ba Xina. Imazem sira ne’ebe produs no nudar evidensia halo sira hakfodak. Ami espera katak lisaun sei hanorin buat ruma ba sira. Kontrator hetan ona atensaun ba dala ikus katak medida maka’as sei adopta."
parte 1---
parte 2----
"Problema polusaun no ambiental. Dala ida tan Kontrator hetan atensaun ba faktu katak, iha relatoriu semanal nian mensiona katak, sira sei kuidadu ambiente, maibe realidade iha buat at barak mak akontese iha fatin servisu."
"Horseik iha tasi no tasi ibun iha Dili iha foer barak husi plastiku mean sira ne’ebe uza atu falun besi nia strutura hodi fo protesaun durante transportasaun, no ida ne’e signifika katak iha Hera-Manatuto-Baucau iha foer barak mak butuk iha tasi no sei lori foer sira ne’e mai to Dili. Peskadores sira halo preokupasaun barak ba area peskas nian ne’ebe iha polusaun no iha plastiku barak mak kait ba sira nia rede peska nian.
CNI22 la halo reputasaun diak ba sira nia an rasik."
Hafoin semana rua, CNI22 hato’o sira nia protesta "Kontraktor konsidera relatoriu ne’ebe hasai husi Konsultan ne’e demais, maibe iha ne’eba la'os foto mak nudar evidensia no bele husu ba peskador sira iha kualker tempu."
"Kontrator nafatin hateten iha relatoriu semanal katak sei proteze ambiente, proteze kondisaun ne’ebe mos ba fatin hotu-hotu no kontroladu, maibe realidade lahanesan nune’e, laiha buat ruma ka buat kiik liu mak sira halo atu preokupa ba protesaun ambiente nian."
CNI22 no EB hatudu liman ba malu kona-ba aprovasaun atu dezeinha material linha transmisaun nian, ho EB ne’ebe hatan ba CNI22 nia alegasaun katak EB iha seguransa atu sosa hodi la tuir dezenhu ne’ebe iha "nudar argumentu ne’ebe laiha baze."
"Konsultan fo hanoin dala ida tan ba kualidade atu remata servisu [iha substasaun Dili] tenke hadiak…uma ho semente uma laran [Lantai] 20 KV ne’ebe halo ne’e la hanesan ho dezeinhu no tenke sobu no soe."
"Laiha profesionalismu atu kontrola material sira durante tula, hatun no lori husi durante tinan ida ba fatin projeitu ne’ebe hamosu estragus kiik to estragus boot ba material."
"Kordinasaun ba rezidente lokal ne’ebe hela bes-besik fatin projeitu nian la halao ho diak."
Relatoriu Janeiru nian repete preokupasaun sira iha relatoriu anterior kona-ba protesaun trabalhadores, saude, polusaun, lixu, instalasoens sanitarias, falta lisensa ne’ebe nesesariu, no failha atu fo relatoriu ka monitoriza assuntu ambiental ne’ebe koalia fila-fila. "Ate momentu ne’e, [CNI22] la hahu atu implementa Planu Jestaun Ambiental no Monitoriamentu [Marsu 2010]."
Governu iha frakeza atu tau-matan ba projeitu ida ne’e, iha deit reprezentante oituan husi EDTL iha enkontru projeitu nian. Maske “ho instrusaun husi Primeiru Ministru, atu laiha kompensasaun ba rai,” problema balun ba rai entrega ba kompania atu responsabiliza. CNI22 fo sala ba EDTL tamba tarde ba remosaun material liu husi portu no alfandega, embora ELC/Bonifica hateten kulpa husi ajensia transportador.
Maske nune’e, Timor-Leste gasta ona tokon $90 ba projeitu ida ne’e durante tinan 2010, liu tokon $447 mak sei aloka ba iha tinan 2011, no mos sei iha tokon $370 atu gasta tuir tan. Jestor projeitu EDTL nian hateten katak Parlamentu, liu husi aprovasaun orsamentu 2011, "anunsia ofisialmente katak projeitu ne’e sei remata iha tinan 2011, iha ka la'e CNI22 iha pozisaun atu garantia orariu ida ne’e?"
Enviar um comentário