Josefa Parada - Sesta, 15 Abril 2011 - Suara Timor Lorosae
DILI-Premeiru Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão rekoinese nia sala iha prosesu inisiu ba konstrusaun Portu Hera. Tamba xefe governu nee la lee didiak kontratu nebee asina ho Kompania Lifese Injegering Australia.
PM Xanana esplika, iha kontratu nebee asina tuir lei Australia nian, dehan loron sanulu resin haat tenki selu ona, maibe see liu prazu entaun tenki multa.
“Hau bele dehan katak hau sala uitoan, rekoñese duni. Atu too tribunal ka too iha nebee, hau ba. Kompania Australianu mos atu tau tan hau iha tribunal, hau dehan ba. Bolu ba Sidney mos hau ba. Jakarta mos hau ba ona, sa-tan ba Sidney ida nebee kondisaun diak liu, Direitus Humanus diak liu. Hau kala moris iha kadeia kala diak liu,” hatete PM Xanana.
PM Xanana haktuir, problema nee mosu tanba la lee kontratu. “Hau nia Ingles nee ida be, hau hare o, o diak ka lae, nebee hau fiar hela ba tekniku ida nebee maka osan boot, manan liu hau dala hira kedas, nebee ami tau iha uluk STA, nia prepara tiha kontratu nee. Afinal kontratu nee lei Australiana. No fim problema ona, hau hare lei Australiana,” komenta tan PM Xanana ba jJornalista hafoin remata enkontru ho Prezidente Republika, Jose Ramos Horta iha Palasiu Prezidensial, Kinta (14/04).
PM Xanana informa, uluk nia iha Assesor ida naran Filipe, atu haree ba kontratu sira nee. Mais iha nia tempu durante tinan ida, nia kontratu tinan ida deit, PM dehan o la halo buat ida diak liu o fila deit ona, nebee nia fila tiha ona. Nia fila tiha maka buat sira nee foin mosu fali mai, nee maka iha kontratu nee dehan katak tenki selu 14 dias.
“Ita nia sistema deit foin book. Hau fo ezemplu Kompania Marina Enterprise tinan rua kedas seidauk selu. Ema sira nee dehan 14 dias mak liu, ida nee selu ona multa. Depois sira ba too iha nebaa, tanba problema rai, ita ba iha nebaa. See ita nian karik ita dehan oinnusa. Agora ema mai ho standar ema nian, ida nebaa impede uitouan nee konta ona hau maka selu. Hau dehan labuat ida pasiensia, nebee hau para, ami sei diskuti selu halo nusa, hau selu tau fali,” nia hatutan.
PM Xanana dehan, tuir planu sira sei hapara kontratu ho Kompania Lifese Ijengering no fo fali ba Kompania Timor maka kaer fali, no hatete ba sira kaer ho valor.
“Laiha ida santu ba ida nee. Hau rekoinese sala, tanba hau asina, nudar Ministru Defeza. Hau konfessa hau sala, sala tanba ita fiar nee, ita fiar buat hotu-hotu ita asina tiha maka Desimu Kintu Dia maka ita laselu maka dehan multa, hare ba hau asina tiha ona,” tenik tan PM.
Kona ba osan nebee ho montante U$ 4,5 milaun nebee selu ona ba Kompania nee lakon deit, hatete PM Xanana, lae osan nee la lakon, material iha nee, agora problema dehan lakon deit nee laiha.
“Enkuantu buat sira nee la lao see iha Timor ida hau tenki selu. Nee maka hau dehan too ona. Saida maka hau atu selu nee selu ona ba para lalika pusing kepala ho ita boot. Material iha nee, atu selu karik dehan selu multa, multa tamba la kumpri prazus,” nia dehan.
Multa nee ho montante osan hira, hatete PM, nia asina tena karta atu aviza ba sira, no ohin (horseik, red) maka haree ho finansas, dehan multa nee hira.
“Hau sei dehan multa nee ita sei Diskuti. Sira ameasa dehan lori ba tribunal, hau dehan lori ba, laos tribunal Dili lae. Tribunal Internasional.mai iha nee ami sei koalia, ida ne’e maka hau informa mos ba PR. Se maka sala, hau dehan hau sala duni, tanba hau la lee.
Hau fiar tiha hanoin dehan buat nee liu ona, no fim kuandu ema karega fali ita, maka lee didiak fali, mate ona tanba asina sala tiha ona,” nia rekoinese. Jin
.
.


0 comentários:
Enviar um comentário