Kazu Life’s Engineering, Vingansa Grupu Nebe La Moris iha Rezistensia

.

Josefa Parada - Tersa, 19 Abril 2011 - SUARA TIMOR LOROSAE

DILI-Kazu kompanhia Life’s Engineering ne’ebe sei lori Primeiru Ministru (PM) Xanana Gusmão ba tribunal, nudar aktu vingansa ne’ebe halo in dere tamente husi grupu Timor oan lubuk ida ne’ebe durante tempu rezistensia hela iha diaspora, liu-liu hirak ne’ebe iha Australia.

“Hau hare ne’e hanesan sira mai la’os atu kontribui, maibe atu habokur an deit. Sira balun uluk iha diaspora, liu-liu iha Australia la gosta PM Xanana Gusmão,” hateten prezidenti Ko misaun Fiskal Camara Comercio Industria Timor Leste (CCI-TL), Germano da Silva ba STL iha Dili, Segunda (18/4).

Konstrusaun ba Portu Naval nian ne’e, governu gasta tiha ona milhoens 4,5 USD no la selu kompanhia Life’s Engineering tuir kontratu ne’ebe estabelese tiha ona. Tanba ne’e, kompanhia Life’s Engineering ameasa atu lori PM Xanana ba tribunal.

Nia mos konsidera katak, kazu ne’e mosu tamba falhansu tekniku administrativa husi ministeriu tolu, ne’ebe iha ligasaun ba projetu ne’e.

Ministeriu tolu ne’e mak Ministeriu Finansas, Ministeriu Infra-esturura ho Sekretariu Estadu Defeza. Tanba ne’e, Germano sublinha tan, ministeriu hirak ne’e tenki hatudu ninia honestidade no responsabilidade hodi la bele husik todan tomak ba PM Xanana.

Tuir lolos, Germano argumenta, antes lori dokumentus kontratu ba PM Xanana atu asina, tekniku sira ka asessor sira iha ministeriu relevante tenki hare uluk hodi la bele hamosu erru hanesan kontratu kompanhia Life’s Engineering.

“Ne’e servisu no responsabilidade ministeriu no asessores sira nian,” afirma Germano hodi hatutan, nia la hakfodak ho novidade ne’e. Tanba, kazu ne’e ho nia intesidensia tiha ona.

Ho esperensia kazu kompanhia Life’s Engineering ne’e, Germano husu ba PM Xanana atu matan moris neon na’in ba ema sira ne’ebe nia fo fiar. Basaa, iha ona sinal katak, ema sira ne’ebe nia fo fiar hodi sai nia liman-ain iha governu laran, la hanoin hanesan nia (Xanana-red). Pior liu tan, infiltrado sira.

Diretor kompanhia Tres Amigos, Lda ne’e mos rekoinyese katak, kazu Life’s Engineering ne’e nudar mos manobra ida atu deskredita povu nia fiar ba Xanana iha festa demokrasia elisaun jeral 2012.

“Ba hau pesoalmente hare katak buat sira ne’e intensional ba figura Xanana nian. Maibe Xanana nia figura metin tiha ona iha povu nia let desde tempu rezistensia to’o ohin loron,” Germano dehan.

Hanesan Timor oan, Germano garante katak, povu ida ne’e sei la husik fatin ba ema se deit, sa tan ema estranjeirus sira, atu hamonu PM Xanana. Tanba Xanana mak figura sentral no faktor determinante futuru rai ida ne’e nian.

Germano fiar mos katak PM Xanana nia halo ho kakutak no fuan osan mean atu dezenvolve rai ida ne’e no liberta povu husi ki’ak, mukit, no nakukun laran. Maibe, PM Xanana nia emar sira iha governu laran mak la esforsu ajuda PM Xanana atu hadi’a povu nia moris.

Em termos kazu Kompanhia Life’s Engineering nian, Germano konsidera grave tebes iha Ministeriu Finansas. Tanba, la estuda ho kle’an prosesu administrasaun kontratu ba Life’s Engineering.

“Se kazu kompanhia Tafui Oil nian ne’ebe hatama mina ba EDTL governu la selu tanba ilegal, tansa mak Ministeriu Finansas hanoin selu fali Life’s Engineering ne’ebe la halo tan servisu buat ida. Sira foin hatama sasan deit no governu la uja, mas obriga ita tenki selu kedas. Ne’e, hau nia hare nepotismu no kolusaun,” Germano afirma tan.

Antes ne’e, eis vise Ministru Infra-esturutra, Cecar Moreira ho eis Deputadu Julião “Mausiri”, konsidera katak, kazu ne’e la’os PM Xanana nia kulpa. Maibe, failhansu husi ministeriu tekniku sira, kompostu husi Ministeriu Infra-estrutura, Ministeriu Finansas, ho Sekretariu Estadu Defeza.

Cesar ho Mausiri husu tanba saida mak dokumentu kontratu ba konstrusaun ne’e la konsege estuda ho kle’an no maduru, antes rekomenda ba PM Xanana atu asina. Signifika,la iha konstultasaun tekniku ne’ebe aprofunda no la iha konsultasaun ho Timor nia regulamentu nasional.

Cesar dehan, ministeriu sira hotu ne’ebe iha ligasaun ba projetu konstrusaun portu Naval iha Hera tenki responsabiliza ba kazu ne’e. La bele, tau hotu kulpa ba PM Xanana. Mik
.