Segunda-feira, 20 de Dezembro de 2010

Luta Hamutuk: the government will make the same mistake in 2011

.
LUTA HAMUTUK - Sunday, December 19, 2010

Iha tinan 2010, kuaze iha suco nen iha distrito Lautem no Aileu Luta Hamutuk hala’o community briefing sobre implementasaun programa dezenvolvimento local (PDL), ne’ebe konsege deskobre problema mak kuaze hanesan hotu deit; problema hirak ne’e tuir lolos bele sai sasukat bainhira halo plano ba iha tinan 2011.

Guverno presiza atu atensaun makaas hodi hadia mekanismu PDL nomos nia implementasaun nune povu bele partisipa aktivu liu tan nomos bele hetan nia benefisiu ho maximu.

DAHULUK: komunidade sira ladun satisfas ho PDL ne’ebe mak ho orsamentu limitado, nune bainhira sira halo defini prioridades suco no aldeia dalabarak labele realiza tamba orsamento PDL ne’ebe MAEOT (guverno) aloka limitadu teb-tebes; RUA: bainhira projeto aprova ka la-aprova, komunidade sira la-hetan informasaun husi MAEOT, tambasa mak labele aprova nomos oinsa ba oin; TOLU: projeto barak mak laiha kualidade depois de kontraktor sira implementa, tamba liu fulan rua ka tolu konstrusaun mak sira halo at fila-fali; HAT: autoridades local no komunidade sira dalabarak la hetan informasaun bainhira implementa projeto, inklui montante osan nomos volume hira ba projeto ne’ebe mak kontraktor sira implementa; LIMA: komunidade sira laiha akompanyamentu tekniku bainhira halo planeiamentu nomos hili prioridades, nune projeto barak mak sira defini la apar ho kapasidade orsamento PDL nian no ikus aldeia barak mak lahetan alokasaun orsamentu PDL nian; NEN: seidauk iha mekanismu complaint ba komunidade bainhira sira atu halo protesta ka hato’o rekomendasaun husi prosesu implementasaun projeto iha fatin refere.

Problema hirak ne’e hamosu tensaun entre komunidade iha suco ida ho suco seluk, tanba suco balun hetan projeto liu rua ka tolu, no suco balun la-hetan liu projeto ida. Tuir lolos, guverno tenke identifika lai prioridades hamutuk komunidade sira no sai hanesan plano annual ne'ebe integra ho nia orsamento, laos aloka osan lai osan depois mak obriga komunidade no autoridades local sira halo plano ba orsamento mak eziste ona. Nune ikus mai, projeto barak labele aprova tanba kestaun limitasaun osan nomos kapasidade oinsa halo proposta.

Hare’e ba proposata OGE 2011 ho montante osan hamutuk $3,620 milhoes, Luta Hamutuk hanoin katak guverno ida ne’e atu repete tan failansu mak hanesan no laiha sentidu atu aprende husi failansu mak akontese iha pasadu. Perguntas mak ne’e, guverno (MAEOT) aprende saida husi implementasaun PDL…??!
.

0 comentários: