Quarta-feira, 22 de Dezembro de 2010

CN22 LA FO SUB-KONTRATU BA INDONEZIA

.
Josefa Parada - Kuarta, 22 Dezembru 2010 - SUARA TIMOR LOROSAE

DILI-Kompania China Nucklear 22 (CN22) sei la fo sub-kontratu ba kualker kompania husi Indonezia, tanba CN22 nudar kompania bo’ot no kualifikadu internasional iha kapasidade atu finaliza ninia kontratu ho governu to’o 2011.

Kompania CN22 hetan kontratu husi governu atu instala tore (tower) eletrisidade Oliu Pezadu hale’u Timor laran tomak ho total 2400, ne’ebe oras ne’e kuaze harii ona tore 70 to’o 80.

Informasaun ne’ebe iha katak, iha tempu badak, konsultan Sekretariu Esdatu Eletrisidade Agua no Urbanizasaun (SEEAU) sei asina akordu ida ho kompania CN22 hodi bele fo sub-kontratu ba kompania Indonezia ida. Maibe, CN22 hola prozisaun firmi ona atu la asina kontratu ne’e.

Rajaun fundamentu CN22 lakohi fo sub-kontratu ba kompania Indonezia, tanba CN22 iha kapsidade atu remata projetu tuir kontratu. Seluk tan, tanba kompania sub-kontratu balun husi Indonezia aprezenta orsamentu bo’ot liu fali orsamentu ne’ebe iha.

Porta vos kompania CN22, Germano da Silva klarifika katak, desde uluk kedas CN22 kaer nafatin kontratu ho governu hodi monta tore halu distritu 13 to’o tinan 2011.

Tanba ne’e, la iha hanoin atu fo fali sub-kontratu ba kompania seluk. Sa tan, kompania husi Indonezia.

“Informasaun ne’ebe sirkula katak, CN22 atu fo sub-kontratu ba kopania Indonezia ne’e la los. Keta sub-kontratu ne’e SEEAU Januario Pereira ho nia konsultan mak atu fo ba kompania Indonezia karik,” afirma Germano da Silva hodi responde STL iha Dili, Tersa (21/12).

Germano esklarese katak, mega projetu eletrisidade ne’ebe hala’o iha Indonezia deit, kompania China mak kaer. Tanba ne’e, nia la fiar 100% CN22 hakarak fali fo sub-kontratu ba Indonezia. Sa tan, fo su-kontratu ba kompania ne’ebe la klaru no la iha investimentu.

Germano mos la satisfeitu ho afirmasaun SEEAU Januario Pereira nian iha media ne’ebe sublinha katak, kompania CN22 hala’o prozetu tarde. Basaa, tuir Germano, SEEAU Januario la haree dereitamente kondisaun servisu iha terenu.

“Ami hatene servisu tarde oituan, mas buat sira ne’e la’os failansu CN22 nian, maibe kondisaun iklima ho problema rai komunidade nian mak tenki obrgia kompania halo fali negosiasaun ho rai na’in sira atu bele fasilita harii tore,” esklarese Germano.

Nia mos dehan, levantamentu husi SEEAU nian la aprofunda realidade tekniku. Tanba, durante ne’e mos SEEAU la iha komunikasaun diak ho kompania CN22 hodi bele buka hatene problema nia hun no fasilita kompania atu bele ejekuta lalais projetu, liu-liu la buka rezolve rai komunidade nian ne’ebe atu harii tore ba.

“Hau diskunfia kondisaun hirak ne’e SEEAU la intrudus ba Primeiru Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão. Maibe, SEEAU sempre informa deit dehan, kopania CN22 la iha kapasidade,” afirma Germano.

Germano esplika, iha kestaun rua mak difikulta projetu ne’e atu lao lalais; primeiru mak material ne’ebe kompania hatama tenki hetan aprovasaun husi konsultan governu nian, iha kestaun ne’e SEEAU mak responsabiliza. Atu hetan aprovasaun ne’e kompania tenki hein too fulan ida, mak material bele uza.

Kestaun seluk, Germano aprofunda tan, ne’ebe difikulta projetu ne’e lao tarde kona ba rai povu nian. Ne’ebe lolos problema ne’e SEEAU mak responsabiliza atu esplika no sosializa ba komunidade hodi bele fasilita rai hirak ne’e atu monta tore.

“Tore ne’ebe ami atu monta tenki hein rezolve lai rai ho populasaun, tanba sira husu kompensasaun, atanba ne’e ami tenki sakrifika aan ho tempu hodi buka solusaun ba ida ne’e. tuir lolos, kestaun ne’e tresponsabilidade SEEAU nian la’os kompania,” Germano dehan.

Razaun hirak nee, kontinua Germano, mak sai problema ba implementasaun projetu lao tarde, laos tamba kompania la iha kapasidade.

Germano fiar katak, governu ne’ebe lidera husi Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmão, sei la hakotu kontratu ho kompania CN22, tanba entre governu ho kompania iha ona akordu ne’ebe kesi metin.

“Karik kompania halo lalos, kompania prontu simu sansaun. Atu hakotu kontratu tenki mos hare ba akordu, atu entrega ba kompania seluk mos tenki liu husi tender foun fali, laos atu entrega deit,” nia hateten.

Germano mos senti hakfodak ho informasaun ne’ebe mosu dehan governu hakotu ona kontratu ho kompania CN22 no fo fiar hikas ba kompnia ida husi Indonezia.

“Nee lalos, laiha sub kontrak entre ami nia kompania ho kompania seluk. Tamba ami nia kompania iha kapasidade no kualidade halao projeitu too remata,” nia hateten.

Antas ne’e, PM Xanana Gusmão deklara katak, projetu Oliu Pezadu ne’ebe halo husi Kompania CN22 kontinua abansa makas.

“Prozeitu ne’e lao abansa nafatin ba oin,” informa PM Xanana relasiona ho deklarasaun ne’ebe fo sai husi ONG balun katak gvernu obriga hapara kontratu CN22 hodi fo fali kontratu ba kompania Indonezia ida.

Iha fulan kotuk PM Xanana hala’o vizita ofisial ba ba China hodi konsege hasoru malu ho nia homologo Primeiru Ministru WEN Jiaboa. Iha sorumutu ne’e, PM WEN Jiaboa promete katak, nia sei haka’as kompania CN22 atu finalize lalais projetu ne’e tuir kontratu.

Iha fatin hanesan, Sekretariu Estadu Eletrisidade, Januario Pereira mos rezeita informasaun husi ONG sira katak, governu obriga hakotu kontratu ho CN22 atu f fali ba kompnia ida husi Indonezia.

Januario hateten. Kompania CN22 hari tiha ona tore eletrisdiade barak iha area Hera ba Manatuto no Hera tama mai sidade Dili to’o Liquiça ona.

Januario informa mos, ba dadauk ne’e CN22 halao ona sub-kontratu ho kompanha barak hodi ajuda hari lesuk tore ne’e.

Ho ida ne’e Januario husu ba ONG sira labele politiza informasaun hodi halo povu konfuzaun ho lia bosok sira ne’e. sel
.

2 comentários:

Anónimo disse...

PARABENS IV GOVERNO TIMOR-LESTE

POVO TIMOR agora:

- iha estabilidade ASEGURADA, no povo lao kalan loron sem tauk buat ida - diak liu fatli Mari-LU (FRETILIN-RADIKAL) nia ukun;

- moris diak, iha estabilidade nian laran;

- iha nivel da vida nebe diak liu durante MARI-LU nia ukun;

- Pobreza diminui ona;

- Estradas diak, no ami bele lao ba fatin hotu-hotu ho diak, maske udan tau estraga hela deit rai;

- ossan sirkula iha fatin hotu-hotu;

- Povo iha ossan atu gasta mesmo ke la barak liu;

- Povo moris iha trankilidade ho dame nia laran;

- Ferik Katuas sira iha ossan, mesmo witoan atu asegura sira nai moris;

- Ema hotu eskola - no eskola lao diak tebes;

- Ho seluk-seluk tan nebe POSITIVO tebes.

VIVA XANANA, VIVA CNRT, VIVA AMP.. Tinan 2012 sei raut TAXO - FRETILIN RADIKAL sei mohu deit.

Anónimo disse...

ita boot sira haluha tiha ukun Xanana nia ne'e sabraut liu. Osan barak mak gasta ona maibe resultado saida?AMP ukun ne'e mos hadau deit. Iha estabilidade tamba Fretilin nia contrbuição. Osan mina nia mos tama iha conta Estado Dezembro 2005. 2006 AMP halo crise. 2007 eleição.
Osan hirak ne'e oportunista sira nebe uluk lakohi ukun an X hatama sira mai ukun ne'e mak agora naok hotu osan hirak ne'e. Tamba ne'e ita hotu hotu hein eleição 2012. Povo sei julga ukun nain sira.