.
Jornal Nacional Diário - Tersa 30 Novembru 2010
Dili-ohin loron ema hotu koinese katak loron 28 Novembru mak hanesan loron indepedensia ba nasaun Timor Leste.
Tan ne’e tinan-tinan povu TL selebra loron importante ne’e hodi hanoin hikas fali katak; iha tinan 1975 Timor Leste kuda tia hona loron Indepedensia ne’e liu husi esforsu Partido FRETILIN nian.
Tan ne’e partido FRETILIN sai hanesan abut ba loron 28 Novembro, maibe hatutan husi asuwain sira atu hetan sanak hodi habelar liu tan prinsipiu ida ne’e mak Timor oan barak oferese mos sira nia vida.
Tan ne’e, hanesan Timor oan, ita hatene katak, iha 11 Agostu 1975 guerra sivil hahu ho golpe UDT ne’ebe remata iha setembru 1975, wainhira partidu FRETILIN kontrola teritorio tomak iha 15 setembru 1975, ho esforsu bo’ot ne’ebe partidu FRETILIN halo atu hetan konvensaun no negosiasaun Partido sira seluk atu Portugal bele fila hodi halo deskonizasaun.
Ho Administrasaun Partidu FRETILIN nian ne’ebe minima no la dun iha kapasidade partido refere konsege halo estrutura temporaria ne’ebe kria departementu bar-barak hanesan Governu ida duni.
Esforsu ne’e hotu ho objetivo atu halibur hamutuk partidus sira hotu, maibe ho kondisaun ne’ebe la favoravel labele asesu tamba Indonesia kontrola tiha ona iha Atambua no mos Kupang.
Maibe liu husi matenek partidu FRETILIN nian ne’ebe iha nafatin hanoin hodi prepara a’an atu bele oinsa proklama unulateralmente indepedensia “Unilateral signifika katak; potensia colonial la integra poder ba Timor Leste, red).
No iha 16 Outubru mosu invazaun Indonesia to’o 28 Novembru 1975 iha Timor Leste no forsa Indonesia komesa tama husi fronteira maibe subar a’an iha mahon UDT, APODETI, KOTA, TRABALISTA nian.
Tuir autor Proklamador Dr. Marí Alkatiri rasik hetan orientasaun husi Komite Central no Chefia komisaun ida atu hodi hakerek dadaun Konstituisaun Republika iha tinan 1975 nian ho objetivo hodi hamosu loron indepedensia ba Timor Leste.
Maske konstituisaun ne’e hakerek deit iha tempu badak nia laran.
Wainhira iha loron 28 de Novembro rai Atabae monu tiha ona iha Indonezia nia liman, maibe loron ne’e duni saudozu Nicolau Lobato buka Dr. Marí Alkatiri atu bele oinsa foti desijaun imediata hodi proklama loron Indepedensia iha loron refere.
Tan ne’e maske komplikadu oituan maibe autor nain rua ne’e buka prezidente Francisco do Amaral ne’ebe iha tempo ne’eba kaer kna’ar hanesan prezidente Partidu FRETILIN hodi konkorda hatu urjentemente proklama loron indepedensia iha Palacio oin iha tuku 15:00 loraik (oras Indonesia).
Wainhira selebra loron proklamasaun indepedensia hetan kedas rekuinesementu husi rai 14 hanesan; Guine Bisau, Mosambiqui, Angola, Kabo Berde, Vietnam Afrika, Republika Popular China, no seluk tan ne’ebe signifika katak sei iha tentative atu dudu Nasoens Unidas hodi rekuinese integrasaun Timor Leste husi Indonesia.
Lideransa proklamador sira hatene oinsa konsekuensia husi eventu importante ne’e, no tamba hakarak atu hetan rekoinesementu husi mundo internasional proklamador sira moa tenki iha estratejia hodi bele sai ba rai liur atu mobilize apoiu husi Internasional.
Tan ne’e, iha 7 Dezembru 1975 ho domin no haten brane Chefe delegasaun Dr. Marí Alkatiri, Dr. Ramos Horta no Ministru Defeza Rogerio Lobato sai ba rai liur hodi hetan apoia husi internasional ba rezistensia.
Ho momentu ida ne’e rezistensia moris, no iha 1982 redi klandestina komesa moris hodi fasilita atu hetan kontaktu husi rezistensia armadas ho rezistensia diplomatikus hodi kontinua luta da indepedensia ne’e to’o Timor Leste hamrik mesak.
Informasaun badak kona ba historia 28 Novembro ne’e Jornalista hetan gravasaun husi Televizaun Timor Leste (TVTL) wainhira autor Dr. Marí Alkatiri dada lia esklusivu ho Jornalista TVTL iha Sabado (27/11) kalan. Age Magno
.

Jornal Nacional Diário - Tersa 30 Novembru 2010
Dili-ohin loron ema hotu koinese katak loron 28 Novembru mak hanesan loron indepedensia ba nasaun Timor Leste.
Tan ne’e tinan-tinan povu TL selebra loron importante ne’e hodi hanoin hikas fali katak; iha tinan 1975 Timor Leste kuda tia hona loron Indepedensia ne’e liu husi esforsu Partido FRETILIN nian.
Tan ne’e partido FRETILIN sai hanesan abut ba loron 28 Novembro, maibe hatutan husi asuwain sira atu hetan sanak hodi habelar liu tan prinsipiu ida ne’e mak Timor oan barak oferese mos sira nia vida.
Tan ne’e, hanesan Timor oan, ita hatene katak, iha 11 Agostu 1975 guerra sivil hahu ho golpe UDT ne’ebe remata iha setembru 1975, wainhira partidu FRETILIN kontrola teritorio tomak iha 15 setembru 1975, ho esforsu bo’ot ne’ebe partidu FRETILIN halo atu hetan konvensaun no negosiasaun Partido sira seluk atu Portugal bele fila hodi halo deskonizasaun.
Ho Administrasaun Partidu FRETILIN nian ne’ebe minima no la dun iha kapasidade partido refere konsege halo estrutura temporaria ne’ebe kria departementu bar-barak hanesan Governu ida duni.
Esforsu ne’e hotu ho objetivo atu halibur hamutuk partidus sira hotu, maibe ho kondisaun ne’ebe la favoravel labele asesu tamba Indonesia kontrola tiha ona iha Atambua no mos Kupang.
Maibe liu husi matenek partidu FRETILIN nian ne’ebe iha nafatin hanoin hodi prepara a’an atu bele oinsa proklama unulateralmente indepedensia “Unilateral signifika katak; potensia colonial la integra poder ba Timor Leste, red).
No iha 16 Outubru mosu invazaun Indonesia to’o 28 Novembru 1975 iha Timor Leste no forsa Indonesia komesa tama husi fronteira maibe subar a’an iha mahon UDT, APODETI, KOTA, TRABALISTA nian.
Tuir autor Proklamador Dr. Marí Alkatiri rasik hetan orientasaun husi Komite Central no Chefia komisaun ida atu hodi hakerek dadaun Konstituisaun Republika iha tinan 1975 nian ho objetivo hodi hamosu loron indepedensia ba Timor Leste.
Maske konstituisaun ne’e hakerek deit iha tempu badak nia laran.
Wainhira iha loron 28 de Novembro rai Atabae monu tiha ona iha Indonezia nia liman, maibe loron ne’e duni saudozu Nicolau Lobato buka Dr. Marí Alkatiri atu bele oinsa foti desijaun imediata hodi proklama loron Indepedensia iha loron refere.
Tan ne’e maske komplikadu oituan maibe autor nain rua ne’e buka prezidente Francisco do Amaral ne’ebe iha tempo ne’eba kaer kna’ar hanesan prezidente Partidu FRETILIN hodi konkorda hatu urjentemente proklama loron indepedensia iha Palacio oin iha tuku 15:00 loraik (oras Indonesia).
Wainhira selebra loron proklamasaun indepedensia hetan kedas rekuinesementu husi rai 14 hanesan; Guine Bisau, Mosambiqui, Angola, Kabo Berde, Vietnam Afrika, Republika Popular China, no seluk tan ne’ebe signifika katak sei iha tentative atu dudu Nasoens Unidas hodi rekuinese integrasaun Timor Leste husi Indonesia.
Lideransa proklamador sira hatene oinsa konsekuensia husi eventu importante ne’e, no tamba hakarak atu hetan rekoinesementu husi mundo internasional proklamador sira moa tenki iha estratejia hodi bele sai ba rai liur atu mobilize apoiu husi Internasional.
Tan ne’e, iha 7 Dezembru 1975 ho domin no haten brane Chefe delegasaun Dr. Marí Alkatiri, Dr. Ramos Horta no Ministru Defeza Rogerio Lobato sai ba rai liur hodi hetan apoia husi internasional ba rezistensia.
Ho momentu ida ne’e rezistensia moris, no iha 1982 redi klandestina komesa moris hodi fasilita atu hetan kontaktu husi rezistensia armadas ho rezistensia diplomatikus hodi kontinua luta da indepedensia ne’e to’o Timor Leste hamrik mesak.
Informasaun badak kona ba historia 28 Novembro ne’e Jornalista hetan gravasaun husi Televizaun Timor Leste (TVTL) wainhira autor Dr. Marí Alkatiri dada lia esklusivu ho Jornalista TVTL iha Sabado (27/11) kalan. Age Magno
.

0 comentários:
Enviar um comentário