.
Written by CJITL Internship - Friday, 19 November 2010
CJITL flash, Politika governu Aliansa Maioria Parlamentar (AMP) ne’ebe hakarak empresta osan husi nasaun Xina ne’e tuir Partidu opozisaun iha Parlamentu Nasional (PN) katak sei kria tusan ba jerasaun foun iha nasaun Timor Leste.
“Wainhira ita halo hanesan ne’e halo fali tusan ba jerasaun Timor leste nian, tanba ne'e diak liu haluha tiha planu impresta osan”, dehan deputadu Opozisaun Fretilin, Inacaio Moreira, foin lalais ne’e iha Parmentu Nasional.
Argumentu kontra planu governu atu empresta osan ne’e tanba tuir nia katak Timor Leste sei fraku iha rekursu humanu ne’ebe hodi bele ezekuta osamentu emprestadu ne’e.
Eis Ministru Transporte no Telekomunikasaun ne’e mos konsidera laiha vantajen positivu husi empresta osan ne’e tanba fo biban ne’ebe livre atu kria tusan ba jerasaun iha futuru oin mai.
“Desvantagem mak boot liu, ba nasaun Timor Leste“, katak nia. “Agora mosu perguntas, husu deit impresta osan bar barak atu halo saida”.
Maibe argumentu kontra ne’e hetan bareira husi deputada bankada Partidu Demokratika (PD), Theresa Maria Pinto katak planu governu empresta osan ne’e nudar kompetensia Primeiru Ministru nian atu halo dezenvolvimentu iha nasaun foun ida ne’e.
Maske nune’e nia mos kestiaona konaba montante osamentu hira mak sei empresta husi nasaun Xina no osan ne’e uza atu halo saida nian.
Tanba tuir nia fundus mina rai la sufisiente ba governu atu halo dezenvolvimentu ba area infrasturtura iha rai lafaek ida ne’e.
No konsidera impresta osan ne’e sei iha vantajen tanba atu halo dezenvolvimentu nasau nurak ida ne’e.
Maibe persiza iha estudus ne’ebe klean atu nune’e labele kria fali tusan ba jerasaun iha futuru. (Joviana, Imelda, Jerman/ CJITL Internship)
.

Written by CJITL Internship - Friday, 19 November 2010
CJITL flash, Politika governu Aliansa Maioria Parlamentar (AMP) ne’ebe hakarak empresta osan husi nasaun Xina ne’e tuir Partidu opozisaun iha Parlamentu Nasional (PN) katak sei kria tusan ba jerasaun foun iha nasaun Timor Leste.
“Wainhira ita halo hanesan ne’e halo fali tusan ba jerasaun Timor leste nian, tanba ne'e diak liu haluha tiha planu impresta osan”, dehan deputadu Opozisaun Fretilin, Inacaio Moreira, foin lalais ne’e iha Parmentu Nasional.
Argumentu kontra planu governu atu empresta osan ne’e tanba tuir nia katak Timor Leste sei fraku iha rekursu humanu ne’ebe hodi bele ezekuta osamentu emprestadu ne’e.
Eis Ministru Transporte no Telekomunikasaun ne’e mos konsidera laiha vantajen positivu husi empresta osan ne’e tanba fo biban ne’ebe livre atu kria tusan ba jerasaun iha futuru oin mai.
“Desvantagem mak boot liu, ba nasaun Timor Leste“, katak nia. “Agora mosu perguntas, husu deit impresta osan bar barak atu halo saida”.
Maibe argumentu kontra ne’e hetan bareira husi deputada bankada Partidu Demokratika (PD), Theresa Maria Pinto katak planu governu empresta osan ne’e nudar kompetensia Primeiru Ministru nian atu halo dezenvolvimentu iha nasaun foun ida ne’e.
Maske nune’e nia mos kestiaona konaba montante osamentu hira mak sei empresta husi nasaun Xina no osan ne’e uza atu halo saida nian.
Tanba tuir nia fundus mina rai la sufisiente ba governu atu halo dezenvolvimentu ba area infrasturtura iha rai lafaek ida ne’e.
No konsidera impresta osan ne’e sei iha vantajen tanba atu halo dezenvolvimentu nasau nurak ida ne’e.
Maibe persiza iha estudus ne’ebe klean atu nune’e labele kria fali tusan ba jerasaun iha futuru. (Joviana, Imelda, Jerman/ CJITL Internship)
.

5 comentários:
Empresta osan husi Xina, ne obra husi kolonialistas sira nian oan, ne mentalidade Neo kolonialistas nebe mai husi sira nian abo kolonialistas.
Empresta osan husi Xina, ne obra husi kolonialistas sira nian oan, ne mentalidade Neo kolonialistas nebe mai husi sira nian abo kolonialistas.
governo..governo,,tenke hanoin didiak wainhira atu empresta osan husi nacao ida,,empresta osan ne laos atu hatudu kompetensia.mbe hatudu katak inkompetensia.kuitadu boot ba nai ulun cra, nacao kiik oan ida mbe laiha kapasidade para atu maneje.dehan empresta osan atu hadia infrastruktura.hw bele dehan bosok ten..tmb populacao timor seidauk sente ukun an lolos. patria liberta na maibe ita nia povo cdk sente cda mk ukun an ba cra.exemplo hanesan ih foho cra nba infrastruktura cdk mk halo na ih nba no halo na cda b povo atu cra bele sente nacao timor ukun an ona,,hw moe wainhira ema indonesia hatete katak kemerdekaan belum dirasakan oleh masyarakat timor-leste terutama mereka yang berada di daerah-daerah pelosok artinya perekonomian,pembangunan dan pemberdayaan masyarakat belum merata akan tetapi hanya berputar disekitar kota dili saja.hmmmm.pada hal luas wilayah timor ne kiik oan bot ida.ida ne hatudu katak ih governo nia laran laiha kompetensia no sei hakiak hela ema koruptor ih governo laran. neduni osan nebe mk sei ih ita lai ba do que atu empresta para halo tusan.....uuuuuhhhhh timor..timor..hw nia rain kiik oan ida mais ukun nain cra hre rai timor hanesan fli benua boot ida....
Governo tenke evita halo tusan ba gerasaun tuir mai. Se ita iha osan, nusa ita la uja deit ida ne'e? Labele hanoin desenvolvimentu ne bele lao diak wainhira ita deve osan husi nasaun seluk, ba hau "métodu ne'e laos atu aseleira desenvolvimentu maibe trava desenvolvimentu." Deve ka empresta osan bele kria super korupsaun iha país tamba agora dadaun ita iha san fundo pertrólio nian no taxa nebe sufisiente para ita uja hodi halo desenvolvimentu ba ita nia rain. Karik empresta entaun osan nebe governo gere bokor liu tan no fasilita ema balun atu habokur aan.
Problema nebe mak ita nia governates sira iha mak Ministério Finanças laduun iha kapasidade hodi gere OGE tinan-tinan. Loloos PM uja ema nebe iha kapasidade diak hodi bele gere osan ne ho didiak, la presiza ema estranjeiru barak (halo osan lori sai hotu) iha ministériu ne'e, uja RH nebe ita iha duke bolu fali ema Angola, Moçambique, Cabu Verde, Guiné-Bissau, nst maibe laiha kapasidade menos liu kompara ho RH nebe ita iha.
Hau kulia nune'e tamba: 1-Assesor sira ne'e maioria ema desemprego iha sira nian rain maka ministériu Finanças bolu mai; 2-Relatório PNUD 2010 hatudu momoos ona katak timor iha ona RH humanos para fo apoio ba desenvolvimento iha sector hotu-hotu, nusa mak ita la aproveita no valoriza ita nia ema sira ne'e. Laiha ema iha mundu ne mak perfeitu, buat hotu liu husi prosesu mak lao ba oin.
Labele hanoin laiha esperiensia. Esperiensia ne'e laos monu husi lalehan, ne'e liu husi prosesu. Ema moris laos matenek mak moris mai, maibe nia aprende mak bele hatene, konhese no halo.
"Tempo to'o ona atu fo tempo ba timoroan hotu atu servi nia nasaun labele fo bebeik ba assesor sira nebe mak loloos timoroan sira bele halo".
Peritus sira nebe mak ita presiza mak iha Ciência no Tecnologia nian, tamba ne'e timoroan sei kuran ba ida ne'e, mesmu ita iha balun.
Governo presiza reflete buat sira ne'e. Labele bolu estrangeiro sira barak tamba sira lori sai osan ba sira nia rain no sira la hetan sirvusu iha sira rain tamba laiha kapasidade atu kompete empregu iha sira rain.
Importante mak presija iha plano metin ona tu halo buat foun ida.
kuando estado halo estudo diak ona e iha plano nebe metin ona laiha problema tu impresta osan.
ita atu hein det osan husi mina susar uitoan, tanba rikusoi mina mundo nian ne'e limitado.
hau senti ita bot sira nb komentariu iha leten ne laos kritik deit, maibe ita bot sira mos presija hatoo idea diak ruma.
kapan majux klau anda2 hanya suka menkritik.
Enviar um comentário