Quarta-feira, 10 de Novembro de 2010

DECLARAÇÃO POLITICA FRETILIN

.
Nai Presidente Parlamento Nacional
Fernando de Araújo – Lasama

Ex.Cias

Deputado sira hanesan membro Parlamento nacional no representante Povo nia, iha dever hodi haburas, no hamentin uma fukun ne’e nia knaar, hodi tatoli Povu nia preocupação ba Governo, no sai Povu nia lian, Povu nia isin, no materializa povo nia mehi hodi haburas no hametin ita nia independência.

Hau nudar Deputado hussi bancada FRETILIN iha knaar no iha competência tomak atu tatoli Povu nia lian no hussu ba Governo, tuir art. 9°, alinea h, no artigos 137° e 138° Rejimento uma fukun nia rasik.

Hau halo requerimento ida ne’e hau hakarak hussu ba Governo atu bele hatan resposta ho escrito tuir Konstituição da República artigo 101° no. 2 e artigo 107°. Atu nune’e ita hotu bele hakruk ka halo tuir lei nebe iha.

Declaração Politica

► GAMP/Governo Xanana halo Desenvolvimento ho decisões nebe halo hanesan mehi.

Exemplo hatudo momos katak Volcão Merapi nebe acontece iha Indonésia Jogjakarta fulan ida resin ona maibe Governo de facto la interesse Timor oan nebe estuda iha neba. Vice Ministro MNE hetan instruções liu hussi Telefone atu halo acção lalais hafoin Nain Deputados sira hakilar tiha ona iha Parlamento horseik 8 de Nove,mbro de 2012.

Tinan bain loron Governo ida ne’e nia servisu maka hanesan ne’e duni, laiha Plano, la iha programas, Projectos hotu mos aloka osan tuir idak idak nia gosto, seluk seluk tan.

Ohin Bancada Fretilin halo Declaração Politica dala ida tan kona kona ba Electricidade no hussu ba distintos deputados atu fo hanoin oin sa bele resolve problema Electricidade.

Electridade iha Nação Timor Leste mate lakan to’o oin loron, tamba atitude hussi individuo hirak nebe laiha responsabilidade halo nia knaar ho diak, hafoin Electricidade ne’e hahu moras, tama ba ICU no to’o tempo Agonia.

GAMP/Governo Xanana mai canta no hussu ba Parlamento iha Uma Fukun ne’e aprova osan tokon 200 milhões e tal ba tinan tolu ho balu, maibe Electricidade mate lakan to’o oin loron.

Electricidade lakan mate to’o oin loron tamba, uluk sosa geradores nebe usado/tuan, tamba halo “Suborno”. Nain ulun balu halo Promessas beibeik to’o oin loron. Resdes de transmissão de Electricidde de Media Tensão iha fatin balu monta tiha hotu ona ho orçamento Pacote Referendum, maibe lao ona ba tinan ida, Electricidade seidauk lakan, hanesan bosok deit povo iha fatin hirak ne’e. at liu tan Capital Nação Timor Leste deit mos Electricidade lakan mate to’o oin loron.

Bancada Fretilin mak hanoin halo resolução hodi buka tuir problemas nia hun. Hau fiar, Problemas nia hun sei descobre bahinra GAMP/Governo Xanana iha vontade diak.

Tuir lolos, Individuo/oknum sira nebe halao knaar iha área ne’e resigna an ona tamba, realidade hatudo momos knaar ne’e la halao ho diak no la ho responsabilidade.

Maluk sira, tentantivas ho hanoin nebe ladiak sei lao hela, processo sosa Geradores ho capacidade 24 MW atu reforça EDTL Cômoro, mos halo skenario oin oin deit. Hanesan ami declara tiha ona iha uma fukun ne’e katak hussi Companhia 11 nebe tuir processo aprovisionamento, companhia rua mak hadau malu lori propostas tender nia, maquinas marka Nigata nebe instala hela iha Banyuwangi-Indonesia hussi tinan 1996.

Iha Skenario ne’e iha rumores oin oin deit “karik los” companhia balu halo tiha advance payment USD $ 1 milhão. Maibe ojectivo foer ne’e la consegue atinge tamba descobre uluk.

Laos deit skenario foer nebe ami temi iha leten, maibe hahalok foer lubuk ida maka Senhores sira balu halo decisão mesak mesak no assina verba USD $ 16 milhões liu, no contrato balu nebe Lei Aprovisionamento la fo dalan. At liu tan maka, Projectos hussi EDTL iha companhia ida manan projectos dala 40 resin iha tinan tolu nia laran.

Hanesan ita hotu hatene ona katak, shr. ho inicial A. H. (cidadão Indonésia) nebe lori osan cash USD $ 54 800,- iha dia 12 de Outubro de 2010 hafoin kaer toman no hetan investigação, horas ne’e dadaun hetan contrato directo hussi Shr. Januário P. no halo hela serviço iha EDTL.

Sira assina Memorandum of Understanding/MoU iha dia 14 de Setembro de 2010, dia 12 de Outubro Shr. Ho inicial A.H. ne’e lori tama osan cash $ 54 800,-, dia 26 de Outubro de 2010 Shr ne’e hetan “Ordem de Serviço no. 06/SE-EAU/MI/X/2010 ho verba contrato USD $ 360 000, (ne’e investimento inicial) ho PT Hari Esok Cemerlang (HEC).

Compra de Geradores ho capacidade 24 MW nebe GAMP/Governo Xanana ou Shr Januário P. hakarak sosa tan, diak liu stop/lalika sosa Geradores mesak mesak tamba provas hatudo ona. Ami husu atu lalika halo bebeik manipulação. Hau hanoin recomendação hussi Comissão G naton para GAMP ne’e bele mos considera.

Ami hetan informação katak GAMP hakarak sosa tan Geradores ho marka MAN. Maibe central Eléctrica foun Hera ho Betano ho capacidade 250 MW sira decide tiha ona atu sosa Geradores marka Wartsila, hanesan relatório ho recomendação hussi Comissão G.

Tamba saída maka tenke sosa Geradores ho marka oin oin? Oin sa halo manutenção no halo aquisição ba Sobresselentes/spare parts? Geradores nebe ho marka/tipo la hanesan sei iha dificuldade boot halo Sincronização ho automático.

Ami hanoin, hahalok hanesan ne’e iha hanoin ruma nebe lalos ona. Bahinra Membros Comissão G halo Declaração shr. Januário P. hatete katak Geradores marka Wartsila no MAN ne’e hussi hotu Alemanha/fabrica ida deit. Nia/Shr. Januário P. lahatene e la iha duni informação, tamba hanoin hela nia enteresse deit. Wartsila nia nain lolos husi Finlândia. Atu hatete deit mos nain JP katak, hau mos buka ona kontacto ho marak MAN liu hussi email liu sira nia Web site, maibe la fo informação ruma, ho ida ne’e hau hakarak hatete katak Geradores hirak nebe Shr. JP hakarak sosa nia garantia la iha no Geradores hirak ne’e nia produção, Nain hussi Alemanha mos laiha conhecimento.

Ami hodi bi’it halo interrupção ba processo ne’e tamba orçamento nebe aloka atu ba sosa geradores marka MAN ho capacidade 24 MW hamutuk USD $ 30 900 000,- Ami hanoin diak liu lalika obriga malu, se Geradores ho capacidade 24 MW nebe hakarak sosa laos ho marka Wartsila diak liu aluga deit Geradores hodi hein construção central Eléctrica foun Hera ho Betano.

Ami hussu ba Companhia ida nebe manan tender ne’e, diak liu lalika halo kolen an tamba Parlamento sei la aprova osan ba sosa geradores ho marka MAN ne’e.

Tamba Governo ida ne’e dodok dadauk ona, fulan Janeiro mai mos membros Parlamento no governo bele hetan ona pensaun vitalisia, ho nune’e dalan diak liu mak ita ba Eleição Anticipada iha 2011.

Díli, 9 de Novembro de 2010
Inacio Freitas Moreira
Fretilin
.

0 comentários: