.
SUARA TIMOR LOROSAE - Segunda, 25 Outubru 2010
DILI - Prezidente Republika, Jose Ramos Horta, kontra maka’as hanoin balun hakarak bandu timor oan sira ne’ebe uluk sai milisia Pro-otonomi nian tama iha Timor Leste.
PR sei la autoriza no sei veta lei saida deit mak ho intensaun atu bandu milisia sira fila mai TL ho kondisaun saida deit inklui justisa.
“Ita atu kondena Timor oan sira atu moris to’o mate iha Kupang, iha Atambua, labele fila. Ou hakarak fila sim, mais tenki ba julgamentu. Julgamentu deit ba 1999, entaun nusa ita la halo julgamentu husi 1975 to’o ohin. PR deklara lia hirak nee liu husi nia palavra iha loron ikus Dialogu Konsensus Nasional konaba oinsa atu halao Lia Los, Justisa no Rekonsiliasaun iha Timor Leste, Sabadu, (23/10), iha Salaun Ministeriu Negosiu Estranjeiru.
Horta hatutan, se atu ejiji deit julgamentu ba kazu 1999 hatudu katak TL mos halao ona politika ‘selectivity . Imporntante tenik Horta atu halo rekonsiliasaun lolos hodi husu fali ba milisia sira atu fila mai infrenta vitima sira no husu deskulpa hafoin estadu ne’e bele hare mekanismu saida milisia sira bele kumpri hodi servisu ba sira nia komunidade.
Nunee mos Tribunal Internasional ba Jenerais Indonesia ne’ebe komete krimi iha TL, Horta dehan, tenke luta ho matenek labele ho dogma. “Wainhira ita luta ba justisa, ita tenki halo ho kakutak, laos halo ho dogma, luta ho matenek,” katak Horta.
Iha esperensia barak husi nasaun seluk, ne’ebe hein durante tinan barak nia laran atu lori autor krimi sira ba tribunal.
Responsabilidade primeiru ba Timor Leste mak hametin estabilidade, tau-matan ba vitima sira, fo onra ba heroi no vitima sira, no hadia institusaun estadu nian. “Justisa bele lori tinan 50, husu ba ema Israel sira, Nazi sira ne’ebe halai husi Justisa no ba subar iha Amerika, hafoin tinan 90 sira konsege diskobre no kaer hodi lori ba julgamentu iha Israel,” dehan nia.
Nia husu Povu Timor Leste atu komprende situasaun katak agora dadauk lideransa sira ne’ebe oras ne’e dadauk lidera hela Indonesia. “Ita buka komprende Gusdur nia dilema, Megawati no SBY nia dilema. Hau la fiar iha tinan 10 nia laran sei iha Prezidente ida iha Indonesia ke konsege hatete ‘agora ita julga military sira ne’ebe komete krimi iha Tanjung Priok, Aceh, Irian, no Timor Leste,” argumenta PR Horta.
Tan ne’e, nia sujere ba povu TL tomak atu konfia sosiadade Indonesia, ema sira ne’ebe kaer demokrasia iha Indonesia no lalika dudu sira demais.
Nunee mos situasaun espesifika iha Timor Leste, tuir Horta lalika le’e demais United Nations Human Right Declaration no Human Right Thirty Convention maibe hare ba sirkunstansia husi problema refere.
Justisa katak PR Horta tenki lao duni no ema sira ne’ebe komete krimi tenki hatan iha tribunal, maibe laos agora. “Indonesia sei halo justisa, maibe iha sira nia tempu, sira nia ajenda, sira nia realidade, sira nia sirkunstansia,” katak Horta.
Deputada PUN, Fernanda Borges, hatete katak TL labele taka dalan ba milisia sira ne’ebe oras ne’e dadaun sei hela iha Atambua no Kupang. Timor oan hirak ne’ebe hela iha Atambua no Kupang laos milisia hotu, maibe balun halai ba tanba tauk.
Tan ne’e nia dehan, injustisa bo’ot ida mos wainhira timor oan sira ne’ebe hela iha Atambua no Kupang tauk atu fila fali mai TL.
Iha fatin hanesan, Observador husi Uma Kreda, Padre Martinho Gusmao, hatete, iha TL diferenti ho nasaun sira seluk tanba politikamente kontra malu maibe sosialmente laiha problema. “Politikamente difisil atu ami aseita malu, maibe sosialmente ami la biban atu husik malu,” Amu Martinho argumenta.
Amu Martinho dehan, iha prosesu rekonsiliasaun diak liu tau mos paradigma kultura timor nian rasik. Tanba, timor oan kaer filosofia ida naran komunitarianismu katak valor tradisional, lisan no adat sai nafatin sasukat ba timor oan ninia komportamentu lor-loron nian. “Dala ida hau iha Kupang, hau hasoru refujiadu sira, sira hatete buat ruma no hau konkorda, (sira dehan) Amu estadu no politiku ne’e timor imi nian, maibe uma adat, uma lulik no uma kreda ita hotu nian, ne’e duni imi halo uma adat iha neba, haluha ami ne’e ami mate ona,” nia konta.gin
.
SUARA TIMOR LOROSAE - Segunda, 25 Outubru 2010
DILI - Prezidente Republika, Jose Ramos Horta, kontra maka’as hanoin balun hakarak bandu timor oan sira ne’ebe uluk sai milisia Pro-otonomi nian tama iha Timor Leste.
PR sei la autoriza no sei veta lei saida deit mak ho intensaun atu bandu milisia sira fila mai TL ho kondisaun saida deit inklui justisa.
“Ita atu kondena Timor oan sira atu moris to’o mate iha Kupang, iha Atambua, labele fila. Ou hakarak fila sim, mais tenki ba julgamentu. Julgamentu deit ba 1999, entaun nusa ita la halo julgamentu husi 1975 to’o ohin. PR deklara lia hirak nee liu husi nia palavra iha loron ikus Dialogu Konsensus Nasional konaba oinsa atu halao Lia Los, Justisa no Rekonsiliasaun iha Timor Leste, Sabadu, (23/10), iha Salaun Ministeriu Negosiu Estranjeiru.
Horta hatutan, se atu ejiji deit julgamentu ba kazu 1999 hatudu katak TL mos halao ona politika ‘selectivity . Imporntante tenik Horta atu halo rekonsiliasaun lolos hodi husu fali ba milisia sira atu fila mai infrenta vitima sira no husu deskulpa hafoin estadu ne’e bele hare mekanismu saida milisia sira bele kumpri hodi servisu ba sira nia komunidade.
Nunee mos Tribunal Internasional ba Jenerais Indonesia ne’ebe komete krimi iha TL, Horta dehan, tenke luta ho matenek labele ho dogma. “Wainhira ita luta ba justisa, ita tenki halo ho kakutak, laos halo ho dogma, luta ho matenek,” katak Horta.
Iha esperensia barak husi nasaun seluk, ne’ebe hein durante tinan barak nia laran atu lori autor krimi sira ba tribunal.
Responsabilidade primeiru ba Timor Leste mak hametin estabilidade, tau-matan ba vitima sira, fo onra ba heroi no vitima sira, no hadia institusaun estadu nian. “Justisa bele lori tinan 50, husu ba ema Israel sira, Nazi sira ne’ebe halai husi Justisa no ba subar iha Amerika, hafoin tinan 90 sira konsege diskobre no kaer hodi lori ba julgamentu iha Israel,” dehan nia.
Nia husu Povu Timor Leste atu komprende situasaun katak agora dadauk lideransa sira ne’ebe oras ne’e dadauk lidera hela Indonesia. “Ita buka komprende Gusdur nia dilema, Megawati no SBY nia dilema. Hau la fiar iha tinan 10 nia laran sei iha Prezidente ida iha Indonesia ke konsege hatete ‘agora ita julga military sira ne’ebe komete krimi iha Tanjung Priok, Aceh, Irian, no Timor Leste,” argumenta PR Horta.
Tan ne’e, nia sujere ba povu TL tomak atu konfia sosiadade Indonesia, ema sira ne’ebe kaer demokrasia iha Indonesia no lalika dudu sira demais.
Nunee mos situasaun espesifika iha Timor Leste, tuir Horta lalika le’e demais United Nations Human Right Declaration no Human Right Thirty Convention maibe hare ba sirkunstansia husi problema refere.
Justisa katak PR Horta tenki lao duni no ema sira ne’ebe komete krimi tenki hatan iha tribunal, maibe laos agora. “Indonesia sei halo justisa, maibe iha sira nia tempu, sira nia ajenda, sira nia realidade, sira nia sirkunstansia,” katak Horta.
Deputada PUN, Fernanda Borges, hatete katak TL labele taka dalan ba milisia sira ne’ebe oras ne’e dadaun sei hela iha Atambua no Kupang. Timor oan hirak ne’ebe hela iha Atambua no Kupang laos milisia hotu, maibe balun halai ba tanba tauk.
Tan ne’e nia dehan, injustisa bo’ot ida mos wainhira timor oan sira ne’ebe hela iha Atambua no Kupang tauk atu fila fali mai TL.
Iha fatin hanesan, Observador husi Uma Kreda, Padre Martinho Gusmao, hatete, iha TL diferenti ho nasaun sira seluk tanba politikamente kontra malu maibe sosialmente laiha problema. “Politikamente difisil atu ami aseita malu, maibe sosialmente ami la biban atu husik malu,” Amu Martinho argumenta.
Amu Martinho dehan, iha prosesu rekonsiliasaun diak liu tau mos paradigma kultura timor nian rasik. Tanba, timor oan kaer filosofia ida naran komunitarianismu katak valor tradisional, lisan no adat sai nafatin sasukat ba timor oan ninia komportamentu lor-loron nian. “Dala ida hau iha Kupang, hau hasoru refujiadu sira, sira hatete buat ruma no hau konkorda, (sira dehan) Amu estadu no politiku ne’e timor imi nian, maibe uma adat, uma lulik no uma kreda ita hotu nian, ne’e duni imi halo uma adat iha neba, haluha ami ne’e ami mate ona,” nia konta.gin
.
4 comentários:
sim, maibe tenki hare didiak, sira fila mai Timor-Leste atu halo saida, sira nega tiha ona sira rain rasik...labele fila mai..!
Xanana/Horta uza ona Milisias rai laran halo golpe krize iha tinan 2006, maibe seidauk hetan sira nian objectivos, milisias sira mak ohin loron tur iha governo AMP.
Ohin loron xanana/Horta sei tenta tan ho Milisi sira iha Indonesia atu bele halibur malu, hodi hahu fali krize iha tempu mai.
Xanana/Horta defende nafatin Milisi lalika liu husi justicias.
Horta dehan JUSTISA TAU BA KOTUK
jUSTISA BA IMI MUTIN DEIK, AMI METAN LALIKA IHA JUSTISA. Husik mate ba
Horta bosokten, inventa liafuan ida ke la iha debate parlamentario konaba (Milisia labele fila mai Timor), atu Milisi sira iha Indonesia hanoin "Horta mak defende makas sira fila mai Timor"
imi sira komen iha leten ne mesak fehuk deit, lalika istilu halo komentar nebe gosta atu hatun senhor nain 2 ne.
sira nb uluk hakarak integrasao ne laos katak sira hakrak estraga timor, maibe sira mos hakarak timor lao e kontinua nafatin situacao nb sira hare diak ona "karik sira lakohi timor sai hanesan nacao nb funu lahotu iha ilha africa nb ou seda ak acontese dadauk iha timor"
imi sira halo komentariu iha leten ne, atu sai det KETUA RT (Rukun Tetangga) mos laserve.
Fahi mos hakarak halo komentariu.
Enviar um comentário